Mezgit Balığının (Gadus Merlangus Euxinus Nordmann, 1840) Bazı Üreme ve Beslenme Özellikleri Üzerine Bir Araştırma

Abstract

ivMEZG T BALIĞININ (Gadus Merlangus Euxinus Nordmann, 1840)BAZI ÜREME VE BESLENME ÖZELL KLER ÜZER NE B R ARAŞTIRMAÖZET2001-2003 yılları arasında gerçekleştirilen bu araştırmada Orta Karadenizkıyılarındaki mezgit stoklarının, eşeysel olgunluk boyu, yumurtlama periyodu, yumurtaverimi ve beslenme özellikleri ele alınmıştır.Eşey oranı genel olarak 1,15:1 bulunurken, yaşlara göre farklı olduğu gözlenmiştir.lk yaşlarda erkek bireyler daha fazla bulunurken, 3. yaştan sonra dişilerin oranınınarttığı belirlenmiştir. Yaş dağılımı 0-9 arasında değişmektedir. Dişiler için maksimumyaş 9, erkekler için 5 olarak bulunmuştur. Populasyonun %90,57'sini 0, 1, 2 ve 3 yaşlıbalıklar oluşturmaktadır.ncelenen dişi mezgit balıkları total boy olarak 8,4-31,5 cm, erkekler 8,7-22,9 cmarasında değişim göstermiştir. Ortalama boy dişi, erkek ve tüm bireyler için sırasıyla,15,35±0,07 cm, 14,79±0,07 cm ve 15,06±0,048 cm olarak belirlenmiş olup dişilererkeklerden daha büyük boy ve ağırlık değerine sahiptir.Mezgit balıklarında yumurtlama, GS ve olgunluk safhalarına göre tüm yılsürmekle birlikte, en yoğun Aralık-Mayıs arasında gerçekleşmektedir. lk cinsi olgunlukboyu dişiler için 13,8 cm, erkekler için 12,9 cm olarak hesaplanmıştır. Bu boylarakarşılık gelen bireylerin genel olarak 1 yaşında olduğu belirlenmiştir.Mezgit balıklarında balık boyu ile toplam yumurta miktarı F=50,259L2,573, balıkağırlığı ile toplam yumurta miktarı arasında F=19874 +1452,7W, total ve birim ağırlığadüşen ortalama yumurta sayıları ise sırasıyla 140.838±41569 adet ve 1.875±243 adet/golarak hesaplanmıştır.HS 'nin dişiler için en yüksek değeri 6,66±0,33 ile 2002 Aralık ayında, en düşükdeğer ise 3,19±0,30 ile Eylül ayında belirlenmiştir.Boy-ağırlık ilişkisi dişi bireyler için W=0,00434L3,1962, erkek bireyler içinW=0,00431 L 3,1936 ve tüm bireyler için W=0,00427 L 3,2016 olarak hesaplanmıştır.vVon Bertalanffy büyüme denklemi dişi bireyler için Lt=39(1-e-0,114(t+2,219)), erkekbireyler için Lt=32,29(1-e-0,143(t+2,338)) ve tüm bireyler için Lt=39(1-e-0,115(t+2,193)) olarakhesaplanmıştır.Anlık Toplam Ölüm Katsayısı Z=1,34 yıl-1, Doğal Ölüm Katsayısı M=0,23 yıl-1,Avlanma Ölüm Katsayısı F=1,11 yıl-1 ve şletme Oranı E=0,83 yıl-1 olarak bulunmuştur.Mide içeriği analizleri, mezgitin çoğunlukla balık ve kabuklularla, daha çokta yıllıkbulunuş frekansı (%F) 23,04 olan hamsi (Engraulis encrasicolus) ile beslendiğinigöstermiş, alınan besinlerin miktar ve çeşidinin, besin organizmalarının mevsimselbolluğu ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Mezgitin yoğun olarak ilkbahar ve yazaylarında beslendiği gözlenmiştir. Geometrik önem indeksi (GII)'ne göre hamsi birincil;mezgit, istavrit ve karides ikincil; kaya ve çaça üçüncül; deniz iğnesi ve isopoda türleriise arasıra alınan diğer besin grupları şeklinde saptanmıştır.Anahtar Kelimeler : Mezgit (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840), üreme,beslenme, populasyon parametreleri

viTHE RESEARCH ON THE SOME REPRODUCTION AND FEEDINGCHARACTERISTICS OF THE WHITING (Gadus Merlangus EuxinusNordmann, 1840)ABSTRACTThe length at first sexual maturity, spawning period, fecundity and feedingcharacteristics of the whiting stocks in Middle Black Sea were studied between 2001and 2003 years.Sex ratio in whole population is around 1.15:1, however, the ratio seems to varybetween age and size groups. Males are dominant during the early ages, but after age of3 sex ratio change in favour of females. Maximum age is 9 years for females and 5years for males. Fish from 0, 1, 2 and 3 age groups consist of 90.57% of the population.Total length of the female whiting ranged 8.4-31.5 cm and male ranged 8.7-22.9cm. Mean total length values were found for females, males and whole population as15.35±0.07 cm, 14.79±0.07 cm ve 15.06±0.048 cm, respectively. Size differencesbetween the sexes seemed to be significant in favour of females.According to GSI and maturity stages, the spawning time of whiting extended allyear, however maximum spawning of whiting occurred between December and May.Lengths at first sexual maturity were found as 13.8 cm for females and 12.9 cm formales. Fish of these sizes group are generally that of 1 age.Total length-total fecundity relationship and live weight- total fecundityrelationship were estimated as F=50.259L2.573 and F=19874 +1452.7W, respectively.The mean total and relative fecundity were estimated as 140.838±41569 eggs and1.875±243 eggs/g, respectively.The maximum value of HS as 6.66±0.33 at December in 2001 and minimum valueof HS as 3.19±0.30 at September in 2002 were determined for female.Total length-weight relationship were estimated as W=0.00434L3.1962, for females,W=0.00431 L 3.1936 for males and W=0.00427 L 3.2016 whole population.viiThe Von Bertalanffy growth equations were estimated as Lt=39(1-e-0.114(t+2.219)) forfemales, Lt=32.29(1-e-0.143(t+2.338)) for males and Lt=39(1-e-0.115(t+2.193)) for wholepopulation.Instantaneous mortality coefficient, natural mortality, fishing mortality coefficientand exploitation rate were estimated of whiting as Z=1,34 year-1, M=0,23 year-1, F=1,11year-1 and E=0,83 year-1, respectively.Analysis of stomach contents showed that whiting feed on mainly the fishes andcrustacean, mostly anchovy (Engraulis encrasicolus) with yearly find frequency as(%F) 23.04. The occurrence of the quantity and type of food items in the stomach wasrelated to their seasonal abundance. It was observed that whiting consumed intensivelyduring spring and summer. Anchovy as primarily prey; whiting, horse mackerel andshrimps as secondary prey; sprats and gobies as thirdly prey; pipefish and isopoda sp. asoccasional prey were determined according to geometric index of importance (GII).Key Words: Whiting, (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840), reproduction,feeding, population parameters