İyon Seçici Elektrotla Saşta Kurşun Tayini Üzerine Bir Çalışma

Abstract

İyon Seçici Elektrotla Saçta Kurşun Tayini Üzerine Bir Çalışma ÖZET Çevre kirliliği insan sağlığını tehdit eden önemli bir problemdir. Çevre kirleticilerden en tehlikeliler arasında toksik metaller ve toksik metallerden de kurşun ilk sıralarda gelmektedir. İnsanlar bu kirliliğe daha çok mesleki olarak veya egzoz gazlarının etkisiyle maruz kalmaktadırlar. Bu etkilenme miktarının belirlenmesi için biyolojik sıvı veya dokular özellikle de insan saçı çekici bir dozametre olmaktadır. Bu sebepten bu çalışmada insan saçında kurşun tayini yapmak amaçlanmıştır. Bunun içinde iyon seçici elektrotlar kullanılmıştır. İlk olarak var olan ticari iki kurşun seçici elektrot (ELİT 2 ve SENTEK) için pH ve başka iyonlara bağlı olarak çalışma koşullarındaki değişimler incelenmiştir. ELİT2 ile saç örneklerinde kurşun tayini yapılmıştır. Saç örnekleri iki hafta içersinde belirli özelliklere sahip 57 erkek bireyin başlarının mastoidal kısmından alınmıştır. Temizleme işlemi sonrasında saçın parçalanması için HCIO4 ve HNO3 karışımı (1:1) kullanılmıştır. HNO3 ve 2 M NaOH ile pH, NaClÛ4 ile iyon şiddeti ayarlaması yapıldıktan sonra standart ekleme yöntemi ile kantitatif tayin yapılmıştır. Hesaplamalar sonrasında; genel olarak kurşun miktarı 1.12 ile 11.58 ppm arasında bulunmuştur. 10-20 ve 20-30 yaşları arasında kurşun miktarı sırası ile 1.63-8.09 ppm ve 1.12-11.58 ppm düzeylerinde çıktığı saptanmıştır. Yine beklenildiği gibi saç renklerine göre kurşun düzeyinin değiştiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kurşun, Saç, Kurşun Seçici Elektrot, Toksite

ABSTRACT Environmental pollution is an important agent endangering human health. Toxic metals are the main pollutants and lead is one of the most important. Human are exposed to this effect in two ways; exhoust gases and industrial activities. Biological liquids and tisues especially human hair is a valuable dosemeter for determination of effection level. That is why in study it is aimed to determine lead in human hair. That was achieved by means of ion-selective electrodes. The effects of pH and some other ions on the selectivity in laboratory conditions were investigated for two present commercial lead selective electrodes ELIT 2 electrode seemed to have better performance in the determination of lead in human hair. Hair samples were collected from mastoidal parts of heads of 57 male individuals having some special properties. Cleaning was followed by digestion process using HCIO4 and HNO3. After adjusting pH and ion strength potentials were measured. Lead level varies between 1.12 and 11.58 ppm as expected for normal people. also observed that lead content is higher in hairs of the people within the ages of 10-20 and 20-30. Keywords: Lead,Hair, Lead Selective Electrode, Toxicity