Giresun İlinde Yetiştirilen Bazı Sebze Türlerinde Nitrat (NO3)-Nitrat (NO2) ve Mineral Madde Kapsamlarının Arazi Topografyasına Bağlı Olarak Değişimleri

Abstract

İİİ GİRESUN İLİNDE YETİŞTİRİLEN BAZI SEBZE TÜRLERİNDE NİTRAT (N03) - NİTRİT (N02) ve MİNERAL MADDE KAPSAMLARININ ARAZİ TOPOGRAFYASINA BAĞLI OLARAK DEĞİŞİMLERİ ÖZET Bu araştırmanın amacı arazilerin topografık pozisyonlarına bağlı olarak bazı sebze türlerinde akümüle olan nitrat ve nitrit kapsamları ile sebzelerin N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Mn, Zn, Cu, ve B kapsamlanndaki değişimleri incelemektir. Yaprak lahananın (Brassica olereacea var. acephala) nitrat içeriği 51.30-5467.50 mg NCVkg TM arasında bulunmuş; ortalama nitrat içeriği yönünden köyler Yaslıbahçe>Erimez>Eriklik>Demirci>Kayadibi>Bahçeli şeklinde sıralanmıştır. Bütün köylerde arazilerin etek pozisyonlarında, üst pozisyonlara göre, yaprak lahananın nitrat içeriği yüksek bulunmuştur. Marulda (Lactuca sativa) nitrat içeriği 150.30- 3007.50 mg NCVkg TM arasında olup ortalama nitrat içeriği yönünden marul örneklerinin alındığı köyler Biroğul>Bağlar> Avutmuş şeklinde sıralanmışlardır. Bütün köylerde arazilerin etek pozisyonlarında, üst pozisyonlara göre, marulun nitrat içeriği yüksek bulunmuştur. Ispanakta {Spinaciae olereacea) nitrat içeriği 81.50- 907.50 mg NCVkg TM arasında değişmiş; ıspanak örneklerinin alındıkları köyler ortalama nitrat içeriği yönünden Avutmuş>Bağlar>Biroğul şeklinde sıralanmışlardır. Örneklenen köylerde arazilerin etek pozisyonlarından alınan ıspanağın nitrat içeriği arazinin üst pozisyonlarına göre yüksek bulunmuştur. Beyaz başlahanada (Brassica olereacea var. capitata subvar alhd) nitrat içeriği 63.99- 539.25 mg NCVkg TM arasında değişmiş; beyaz başlahananın ortalama nitrat içeriği yönünden köyler Yedikardeş>Küt-Küt şeklinde sıralanmıştır. Örneklenen köylerde arazinin etek pozisyonlarından alman beyaz başlahananın nitrat içeriği üst pozisyonlara göre yüksek bulunmuştur. Sebzelerin NO2 kapsamları türlere, köylere, arazinin topografyasına göre farklı olmakla birlikte yaprak lahanada nitrit içeriği genellikle 1 mg N02/kg TM altında, marulda 0.20-19.07 mg N02/kg TM arasında, ıspanakta 0.82-37.02 mg NCVkg TM arasında beyaz başlahanada 0.16-1.05 mg NCVkg TM arasında bulunmuştur. Değişim sebzelere göre farklı olmakla birlikte ıspanakta N02 diğer sebzelere göre yüksek bulunmuştur. Genel olarak sebze türlerine, köylere ve arazilerin topografık pozisyonlarına bağlı olarak bazı sebze türlerinde azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, çinko ve bor kapsamı düşük bulunmuştur. Anahtar kelimeler: nitrat (NO3), nitrit (NO2), mineral madde, topografya.IV CHANGES IN NITRATE (N03) - NITRITE (N02) AND MINERAL MATTER CONTENTS IN SOME VEGETABLE SPECIES ALONG THE TOPOGRAPHICAL POSITIONS IN GİRESUN ABSTRACT The objective of this study was to determine the variations in nitrate and nitrite accumulation, and N, P, K, Ca, Mg, S, Fe, Mn, Zn, Cu, and B contents of some vegetables with respect to topographic positions.NC^ content of kale was founded in range of 51.30-5467.50 mg N03/kg FM (fresh matter); village as related to avarege NO3 content were arranged such asYaslıbahçe>Erimez>Eriklik>Demirci>Kayadibi>Bahçeli. In whole village and at footslope positions had high NO3 content of kale (Brassica olereacea var. acephala) with respect to summit position. NO3 content of lettuce was between to 150.30-3007.50 mg NCVkg; avarege NO3 content were arranged such as Biroğul>Bağlar>Avutmuş. In whole village and at footslope positions had high NO3 content of lettuce (Lactuca sativa) with respect to summit position. NO3 content of spinach {Spinaciae olereacea) was changed in range of 81.50-907.50 mg NCVkg FM; the village which collected of spinach samples as related to avarege NO3 content were arranged such as Avutmuş>Bağlar>Biroğul. NO3 content of spinach collected at footslope positions of lands was founded high NO3 content of with respect to summit position. NO3 content of white head cabbage (Brassica olereacea var. capitata subvar alba) was changed in range of 63.99-539.25 mg N03/kg FM; the village as related to avarege NO3 content of white head cabbage were arranged such as Yedikardeş>Küt- Küt. In village sampling. NO3 content of white head cabbage collected from footslope positions of lands was founded high NO3 content of with respect to summit position. However, NO2 contents of vegetables were different depends on species, villages, topography of lands, it was founded that NO2 content of kale was generally under 1 mg NCVkg FM, in lettuce was between 0.20-19.07 mg NCVkg FM, in spinach was between 0.82-37.02 mg NCVkg FM, in white head cabbage was between 0.16-1.05 mg NCVkg FM. Nevertheless, changing was different according to the vegetables; in spinach NO2 was founded higher than other vegetables. Generally, in some vegetables were low nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, magnesium, zinc and boron contents depends on the vegetable species, villages and topographic positions of lands Keywords: nitrate (NO3), nitrite(N02), mineral matter, topography.