Dozimetri Adayı Bazı Maddelerin Epr Tekniği İle İncelenmesi

Abstract

İyonlaştirici radyasyona uzun süre maruz kalan insanların ve koruma amaçlı yapılan ışınlamalarda gıdaların aldığı dozun belirlenmesi için çeşitli teknikler kullanılmaktadır. Bunlardan önemli birisi de Elektron Paramanyetik Rezonans (EPR) spektroskopisi ile alınan dozun belirlenmesidir. Bu çalışmada günümüzde sudan sonra en fazla tüketilen içecek olan çay ve çeşitli gıda ve endüstri de de yer alan maddelerden olan K2S2O5 ve K2S2O8 gama ışınına çeşitli dozlarda maruz bırakılarak oluşan paramanyetik bozuklukların ya da radikallerin konsantrasyonlarındaki artış EPR spektroskopisinde geçis çizgilerinin şiddetlerinin artışı yoluyla gözlenmiştir. Farklı dozlarda gama ışını ile ışınlanan kuru çay, K2S2O5 ve K2S2O8 EPR Spekrometresi yardımı ile oluşan serbest radikellerin spektrumlarıalınmıştır. Elde edilen bu veriler yardımıyla radyasyonun dozlarının yansıması olan EPR geçis çizgilerinin şiddetinin ölçümü yapılarak adı geçen maddelerin dozimetre olarak kullanılabilirlikleri tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: EPR, Radyasyon, Dozimetri, Radyoterapi.

INVESTIGATION OF SOME DOZIMETRY CANDIDATE SUBSTANCES WITH EPR SPECTROSCOPY ABSTRACT Different techniques are utilized to determine the radiation doze of humen exposed to ionizing radiation and the foods irradiated for conservation. Among them the Electron Paramagnetic Resonance (EPR) spekctroscopy are one of the important and effective technique because of that the ionizing irradiation induces radicals in the materials which is the subject of the EPR spectroscopy. In this work, the black tea which is the mostly produced beverage after water all over the world, the food additives and industrially importand substances potassium metabisulfide, K2S2O5 and potassium persulfate, K2S2O8 were exposed to γirradiation from 60Co source at doses of 1 kGy to 10 kGy and the variation of radical concentrations were observed via line intensities. The variation of radical concentrations with doses given, life of the radicals induced and availability of the substances indicate that theare good candidates to be dosimetry. Keywords: EPR, radiation, dose, dosimetry, radiotheraphy.