Bafra Ovası Koşullarında Fosfor, Azot ve Çinkonun Domates Meyve Verimi ve Kalitesine Etkisi

Abstract

BAFRA OVASI KOŞULLARINDA FOSFOR, AZOT VE ÇİNKONUN DOMATES MEYVE VERİMİ VE KALİTESİNE ETKİLERİ ÖZET Bu araştırmada, Bafra ovası koşullarında fosfor, azot ve yapraktan tatbik edilen çinkonun domates meyve verimi ve kalitesine etkileri incelenmiştir. Araştırma 1997 yaz döneminde Samsun'un Bafra ilçesine bağlı Karıncak köyünde yürütülmüştür. Deneme bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 faktörlü ve 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede yerli H- 2274 domates çeşidine ana parsellere 3-6-12 ve 18 kg P2 O5/da dozlarında triple süper fosfor gübresi alt parsellere meyve tutumu döneminde 7,5 kg N/da dozunda amonyum sülfat ve kalsiyum nitrat gübreleri, alt alt parsellere ise Zn0 (kontrol) ve Zn-EDTA olmak üzere iki farklı dozda yapraktan çinko uygulanmıştır. Denemede dikimde bütün parsellere aynı miktarda 7,5 kg N/da hesabıyla amonyum sülfat gübresi verilmiş ve sonuçta domatese dikim ve meyve tutumu dönemlerinde toplam dekara 1 5 kg N uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenmiştir. 1- Araştırma sonuçlarına göre 18 kg P2O5/da'a kadar artan miktarlarda uygulanan fosfor meyve verimini istatistiksel olarak % 1 düzeyinde artırmıştır. Meyve tutumu döneminde kalsiyum nitrat gübresi uygulandığında meyve verimi amonyum sülfata göre daha fazla bulunmuştur. Zn-EDTA'nın % 0.3'lük çözeltisinin yapraklara püskürtülmesi ile domates meyve veriminde önemli derecede artış sağlanmıştır. 2- Fosfor ve azot formlarının meyve C vitamini içeriğine etkileri önemsiz bulunmuştur. Bununla birlikte yapraktan Zn uygulamasının C vitamini kapsamına etkileri % 5 düzeyinde önemli bulunmuştur. Zn-EDTA uygulamaları ile domates meyvesi C vitamini içeriği azaltmıştır. 3- Fosfor dozlarının, farklı azot formlarının ve yapraktan uygulanan Zn- EDTA'nm meyve % P kapsamına etkileri önemsiz bulunmuştur. 4- P dozlarının ve azot formlarının meyvenin protein kapsamına etkileri % 1 düzeyinde önemli bulunmuştur. Domatese uygulanan P miktarı arttıkça meyvenin protein kapsamı önemli derecede azalmıştır. Anahtar Kelimeler : Domates, Azot, Fosfor, Çinko, Verim ve Kalite

EFFECTS OF PHOSPHORUS, NITROGEN AND ZINC ON YIELD AND CHARACTERISTICS OF TOMATO UNDER BAFRA PLAIN CONDITIONS. ABSTRACT The objective of this research was to determine the effects of phosphorus, nitrogen and Zinc on yield and characteristics of tomato grown under Bafra plain conditions. This research was carried out in Karıncak village of Bafra, Samsun in Summer 1997. The field experiment was arranged as split split plot experimental design with 3 factors and 3 replications. H-2274 cultivar was selected as tomato plant. (NH4)2S04 (7,5kg N/da) and Ca (NO3)2 ( 7,5 kg N/da) were applied to soil as a total 15 kg of N/da. Triple super phosphate was applied as 3,6,12 and 18 kg P20s/da and Zn-EDTA was applied to leaf as 0,3%. The results obtained can be summerized as follows; 1. Acording to the results, increases in phosphorus doses up to 18kg.P205/da, especially nitrogen application increased the yield. 0.3% of Zn-EDTA application at every phosphorus level and both nitrogen forms affected on the yield. 2.The effects of phosphorus doses and nitrogen forms on the vitamin C content of tomato were non significant. But the effect of Zn on the vitamin C content of tomato was found to be significant at 5%. Application of Zn-EDTA decreased vitamin C content of tomato. 3. The effects of phosphorus doses, nitrogen forms and application of Zn- EDTA on P % content of tomato were found to be non significant. 4. The effects of P doses and N forms and protein content of tomato was significant at 1%. Increments in the application of P doses decreased the protein content of tomato. Key Words: Tomato,Nitrogen,Phosphorus,Zinc,Yied,and Quality.