Çanakkale Boğazı'nda Bulunan (Scorpaena Porcus Linnaeus, 1758) Balığının Hematolojik ve Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Üremenin ve Mevsimlerin Etkisi

Abstract

IV ÇANAKKALE BOĞAZI'NDA BULUNAN İSKORPİT BALIĞININ (Scorpaenaporcus Linnaeus, 1758) HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ÜREMENİN VE MEVSİMLERİN ETKİSİ ÖZET Çanakkale Boğazı' nda yaşayan İskorpit balığının (Scorpaena porous Linnaeus, 1758) bazı hematolojik ve biyokimyasal kan parametrelerinin ay, mevsim ve üremeye göre değişimi ile bazı biyometrik (vücut, gonad ve karaciğer ağırlığı, total boy, cinsiyet oranlan, yumurta sayısı ve eksenleri) özeUilderinin incelendiği bu araştırma, Temmuz 2000' den Kasım 2001 'e kadar 17 ay devam etmiştir. Araştırma süresince toplam 515 adet balık örneklenmiş; bunun Temmuz 2000'den Haziran 2001 'e kadar avlanan 312'sinin kan parametrelerine bakılmıştır. İncelenen hematolojik parametrelerden hematokrit oram (Ht), hemoglobin değeri (Hb), eritrosit sayısı (RBC) ve lökosit sayısının (WBC) sırasıyla yıllık ortalamaları % 25.7±0.274, 7.4±0.0907 glOOmT1, 384978±3882.91 mm-3 ve 33903±05 76.28 mm'3 'dür. Biyokimyasal parametrelerden glukoz (GLU), kolesterol (CHOL), trigliserit (TG), toplam protein (TP), albumin (ALB), globulin (GLO), kreatinin (CRE), ürik asit (UA), üre ve kan üre nitrojeni (BUN) değerlerinin sırasıyla yıllık ortalamaları 120.6±4.3200 mgdL'1, 46.1±1.9791 mgdL'1, 65.0±2.5467 mgdL'1, 3.1±0.0464 gdL'1, 1.1±0.0238 gdL'1, 1.98±0.0415 gdL'1, 0.38±0.0072 mgdL'1, 1.81±0.0528 mgdL-1, 7.05±0.1965 mgdr1 ve 3.29±0.0916 mgdL^'dir. Ht, Hb, RBC ve WBC değerlerinde aylara ve mevsimlere göre istatistiki olarak önemli farklılıklar (p<0.05) gözlenmiştir. GLU, CHOL, TG, TP, ALB, GLO, CRE, UA, üre ve BUN değerlerinde aylara; GLU, TG, ALB, CRE, UA, üre ve BUN değerlerinde ise mevsimlere göre istatistiki olarak önemli farklılıklar (p<0.05) bulunmuştur. Üreme öncesi dönemde GLU, CHOL, TG, TP, ALB ve CRE; üreme döneminde Hb ve WBC değerleri istatistiki olarak önemli derecede artarken (p<0.05) GLO değerinde önemli derecede bir azalma (p<0.05) görülmüştür. Üreme sonrası dönemde ise RBC ve UA değerleri istatistiki olarak önemli derecede bir azalma (p<0.05) göstermiştir. Üreme döneminin üre ve BUN değerlerinde, üreme öncesi döneme göre istatistiki olarak önemli derecede bir artma ve üreme döneminin Ht oranında ise üreme sonrası döneme göre önemli derecede bir artma (p<0.05) izlenmiştir.Hepaiosomatik indeks (HSÎ) ile kan parametreleri arasındaki ilişkiler de araştırılmıştır. HSÎ ile WBC, GLU, CHOL, TG, TP, ALB, GLO ve CRE değerleri arasında önemli bir pozitif ilişki (p<0.05) belirlenirken HSÎ ile RBC sayısı ve Hb değeri arasında ise önemli bir negatif ilişki (p<0.05) bulunmuştur. Bununla birlikte, HSİ ile Ht, üte, UA ve BUN seviyeleri arasında istatistiki olarak önemli bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Eşey oranı (dişi:erkek) 1:0.98 olarak hesaplanmıştır. Üremenin temmuz ve ağustos aylarında meydana geldiği belirlenmiştir. Olgun yumurtaların uzun ve kısa eksenleri sırasıyla 0.69-1.03 mm, 0.51-0.71 mm arasında değişmiştir. Toplam yumurta verimi 107000 ile 651550 arasında değişmiş olup ortalama 324071±20220.48 olarak bulunmuştur. Balık uzunluğu-ağırlığı ile gonad ağırlığı ve yumurta verimi arasındaki ilişkiler de araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Scorpaena porcus, kan parametreleri, üreme, Çanakkale Boğazı

VI THE EFFECT OF SEASONAL AND GONADAL MATURITY CHANGES ON HAEM ATOLOGICAL AND BIOCHEMICAL CHARACTERISTICS OF SCORPION FISH (Scorpaena porcus Linnaeus, 1758) INHABITING DARDANELLES ABSTRACT The present study was carried out for 17 months, between July 2000 and November 2001, in order to investigate the effects of monthly, seasonal and gonadal maturity changes on some of the haematological and biochemical blood parameters and to monitor some of the biometric features (body, gonad and hepatic weight, total length, sex ratios, egg number and axes) of scorpion fish in Dardanelles. During the study, a total of 515 fish were sampled and 312 of these fish caught between July 2000 and June 2001 were examined in the point of blood parameters. The average yearly values of haemotocrit (Ht), haemoglobin (Hb), red blood cell (RBC) and white blood cell (WBC) from examined haematological parameters were % 25.7±0.274, 7.4±0.0907 glOOml'1, 384978±3881.91 mm'3 and 33903±0576.28 mm'3, respectively. The average yearly values of glucose (GLU), cholesterol (CHOL), triglyceride (TG), total protein (TP), albumin (ALB), globulin (GLO), creatinine (CRE), uric acid (UA), urea and blood urea nitrogen (BUN) from examined biochemical parameters were 120.6±4.3200 mgdL'1, 46.1±1.9791 mgdL'1, 65.0±2.5467 mgdL'1, 3.1±0.0464 gdL'1, 1.Ü0.0238 gdL'1, 1.98±0.0415 gdL'1, 0.38±0.0072 mgdL-1, L81±0.0528 mgdL-1, 7.05±0.1965 mgdL-1 and 3.29±0.0916 mgdL-1, respectively. The monthly and seasonal changes of Ht, Hb, RBC and WBC values were statistically different (p<0.05). The values of GLU, CHOL, TG, TP, ALB, GLO, CRE, UA, urea and BUN showed statistically significant differences (p<0.05) in monthly changes and GLU, TG, ALB, CRE, UA, urea and BUN also showed statistically significant differences (p<0.05) in seasonal changes. The values of GLU, CHOL, TG, TP, ALB, CRE during pre-reproduction period and Hb and WBC during reproduction period significantly increased (p<0.05) whereas the value of GLB significantly decreased during reproduction period (p<0.05). In post reproduction period, the values of RBC and UA showed significantly decrease (pO.05). The values of urea and BUN statistically increased (p<0.05) in reproduction season than pre-reproductive periodVII while Ht ratio statistically increased in reproductive period than post-reproductive period (p<0.05). The relationships between hepatosomatic index (HSI) and blood parameters were also investigated. The results showed that HSI had significant positive relationships with WBC, GLU, CHOL, TG, TP, ALB, GLO and CRE values (p<0.05) while HSI had significant negative relationships with RBC and Hb value (p<0.05). However, there was no significant relationships between HSI and Ht, urea, UA and BUN values (p>0.05). The sex ratio (femalermale) was 1 :0.98. The spawning took place between July and August. The tall and short axis of mature eggs varied between 0.69 and 1.03 mm and 0.51 and 0.71 mm, respectively. Total fecundity varied from 107000 to 651550, with a mean of 32407 1±20220.48 (±SE of means). The relationships between fish length-weight and gonad weight-fecundity were also investigated. Key Word: Scorpaena porcus, blood parameters, reproduction, Dardanelles.