Kullanıcı Deneyimi Kapsamında Sezgisellik ve Dijital Oyun Arayüz Tasarımı

Abstract

Dijital oyunlar, kullanıcıların yoğun etkileşim kurduğu dinamik ortamlar olarak, tasarım sürecinde kullanıcı deneyimi odaklı yaklaşımları zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, sezgisel kullanıcı arayüzü tasarımı, oyuncunun rehberliğe ihtiyaç duymadan arayüzü kolayca anlayabilmesini ve etkili bir şekilde etkileşime geçebilmesini sağlayarak oyun deneyimini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, dijital oyun arayüzlerinde sezgisellik kavramını sistematik bir yapıya oturtmak ve mevcut kullanıcı deneyimi ölçütleriyle ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırmada, sezgisel tasarım yalnızca öznel bir hissiyat olarak değil; farkedilebilirlik, uygunluk, anlaşılabilirlik, öngörülebilirlik ve verimlilik gibi ilkeler üzerinden değerlendirilen yapısal bir özellik olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, Everett N. McKay'in sezgisel tasarıma yönelik yaklaşımı temel alınmış, aynı zamanda Nielsen, Norman, Hassenzahl ve Shneiderman gibi kullanıcı deneyimi alanındaki öncü isimlerin çalışmaları doğrultusunda kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışmada, dijital oyun arayüzlerinde kullanıcı etkileşimleri ve arayüz öğeleri analiz edilmiştir. Ayrıca, sezgiselliği doğrudan ölçen bağımsız bir ölçek bulunmadığı için, dolaylı değerlendirme araçları olarak SUS, GEQ, PXI, PENS ve GUESS gibi kullanıcı deneyimi ölçütlerinin sezgisel tasarımla ne ölçüde örtüştüğü incelenmiştir. Araştırma sonucunda, sezgisel tasarım ilkelerinin oyun arayüzlerine bütüncül olarak entegre edilmesinin kullanıcı deneyimini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışma, sezgiselliğin yalnızca tasarım estetiği değil; aynı zamanda işlevsellik ve kullanıcı memnuniyeti açısından da kritik bir faktör olduğunu ortaya koymakta ve oyun arayüzü tasarımına yönelik uygulamalı ve kuramsal katkılar sunmaktadır.

Digital games are dynamic environments that require user-centered design approaches due to their highly interactive nature. In this context, intuitive user interface (UI) design plays a critical role by enabling users to comprehend and interact with the interface without external guidance, thereby enhancing the overall gameplay experience. The primary aim of this study is to establish a systematic framework for the concept of intuitiveness in digital game interfaces and to explore its relationship with existing user experience (UX) evaluation tools. In this research, intuitiveness is examined not as a subjective impression, but as a structural quality evaluated through design principles such as discoverability, appropriateness, comprehensibility, predictability, and efficiency. The study is based on the theoretical framework of Everett N. McKay's intuitive design model and further supported by the works of leading UX scholars such as Jakob Nielsen, Don Norman, Marc Hassenzahl, and Ben Shneiderman. Using a qualitative research methodology, the study analyzes user interactions and interface elements in digital games. Since there is no standalone scale that directly measures intuitiveness, indirect evaluation tools such as the System Usability Scale (SUS), Game Experience Questionnaire (GEQ), Player Experience Inventory (PXI), Player Experience of Need Satisfaction (PENS), and Game User Experience Satisfaction Scale (GUESS) are discussed in relation to intuitive design principles. The findings indicate that a holistic integration of intuitive design principles into game interfaces positively influences user experience. This study reveals that intuitiveness is not only an aesthetic concern but also a fundamental factor for functionality and user satisfaction, offering both theoretical insights and practical guidance for designers and researchers working in the field of game interface design.