Farklı Azot Dozu ve Ekim Sıklığı Uygulamalarının Tatlıcak-97 Tritikale Çeşidinin Verim ve Verim Unsurları ile Bazı Kalite Karakterlerine Etkileri Üzerine Bir Araştırma

Abstract

FARKLI AZOT DOZU VE EKİM SIKLIĞI UYGULAMALARININ TATLICAK-97 TRİTİKALE ÇEŞİDİNİN VERİM VE VERİM UNSURLARI İLE BAZI KALİTE KARAKTERLERİNE ETKİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET Bu araştırma, Samsun ekolojik koşullarında Tatlıcak-97 tritikale çeşidinde farklı azot dozu ve ekim sıklığı uygulamalarının verim, verim unsurları ve bazı kalite karakterlerine olan etkilerini belirlemek amacıyla 2000-2001 vegetasyon döneminde, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama Çiftliği (I. Lokasyon) ve Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü arazilerinde (II. Lokasyon) olmak üzere iki lokasyonda yürütülmüştür. En uygun azot dozunu belirlemek amacıyla 4 farklı azot dozu (0, 6, 12 ve 18 kg/da N) ve uygun ekim sıklığını belirlemek amacıyla da 4 farklı ekim sıklığı (350, 450, 550 ve 650 tohum/m2) uygulanmıştır. Deneme, 'Bölünmüş Parseller' deneme desenine göre, ana parsellere azot seviyeleri, alt parsellere ekim sıklıkları gelecek şekilde 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada morfolojik özelliklerden; bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, hasat indeksi, verim unsurlarından; m2 de başak sayısı, başakta tane ağırlığı, tane verimi ite kalite kriterlerinden; 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, kurumadde miktarı, ham kül oranı ve ham protein oranı incelenmiştir. Elde edilen veriler, her lokasyon için ayrı ayrı ve birleştirilmiş olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, farklı azot dozu ve ekim sıklığı uygulamalarının tritikalenin tane verimi ve incelenen diğer özellikler üzerine önemli derecede etki ettiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Samsun koşullarında tritikale için uygun azot miktarının 12 kg/da ve metrekareye atılacak tohum sayısının ise 450-550 dolayında olması sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler : Tritikale, azotlu gübre, ekim sıklığı, tane verimi.

THE EFFECTS OF DIFFERENT NITROGENOUS FERTILIZER AND APPLICATIONS OF DD7FERENT SEEDING DENSITY DETERMINATION OF YffiLD, YIELD COMPONENTS AND QUALITY CHARACTERISTICS IN TATLICAK-97 TRITICALE VARIETY. ABSTRACT This research, has been conducted in two different locations that are Faculty of Agriculture at the University of Ondokuz Mayıs and Black Sea Agricultural Research Institute, Samsun in 2000-2001 vegetation period for the purpose of determining effects of different nitrogen doses and sowing intensity on yield, yield components and some quality characteristics of triticale. Four different nitrogen doses (0, 6, 12 and 18 kg/da pure nitrogen) and seeding density (350, 450, 550 and 650 seed/m2) were applied according to the split plot trial design where nitrogen doses applied in main plots and seeding density took place others with three repetitions in the research. In this research, plant height, the length of spica and plant, the number of spicula in spica, the number of grain in spica and harvest index as a morphological characteristics; grain weight, the number of spica per square meter and grain yield as a yield components; one thousand grain weight, hectolitre weight, amount of ash, protein and dry matter have been examined as dependent variables. Research results have showed that there have been statistically significant effects of different nitrogen doses and sowing intensity on examined dependent variables. It is suggested depending upon upper evidence that the best nitrogen dose is 12 kg/da and number of seed used per square meters should be 450-550. Key words : Triticale, nitrogen, seeding density, grain yield.