Sürdürülebilir Grafik Tasarım Eğitimi: Ders Projeleri Üzerine Değerlendirmeler

Abstract

Sürdürülebilirlik, insanların ihtiyaçlarını her yönüyle doğaya zarar vermeden karşılamayı ve doğal kaynakları koruyarak nesilden nesile aktarmayı hedefleyen bir sistemdir. Bu sistemin temel amacı, insanların tüketim alışkanlıklarını, yaşam kalitelerini etkilemeden sürdürülebilir bir forma dönüştürmektir. Artan çevresel kaygılar ve sürdürülebilirliğe verilen önem günümüzde üniversite eğitiminde de değişikliğe yol açmıştır. Sürdürülebilirliğe daha bütünsel bir yaklaşım geliştirme ihtiyacının artmasıyla birlikte üniversiteler sürdürülebilir kalkınmayı müfredatlarına dahil etmeye başlamışlardır. Üniversiteler bu soruna yaklaşımlarını müfredat entegrasyonu ile sağlamaktadır; çeşitli derslerde yenilikçi, orijinal ve sürdürülebilir fikirler geliştirilmesi için projeler verilmektedir. Üniversitelerin müfredatları çevresel kaygıları kavramsal ve teorik olarak takip eden ve eğitim programlarını buna göre tasarlayan bir yapıya sahiptir. Bu nedenle üniversitelerdeki sürdürülebilirlik eğitimi, öğrencileri sürdürülebilirlik farkındalığı ve uygulaması konusunda sorumluluk almaya, sürdürülebilirlik fikirlerini aktarmaya, tutumları değiştirmeye ve sürdürülebilirlik konusunda fikir geliştirmeye teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik ve Görsel İletişim Tasarımı Bölümleri lisans eğitimi kapsamında yer alan 'Sürdürülebilir Grafik Tasarımı' ders projeleri ele alınmıştır. Sürdürülebilir grafik tasarım dersi kapsamında ‘Sıfır atık’ teması göz önünde tutularak, sürdürülebilirlik için gerekli bilgi, beceri ve sorumlulukları geliştiren projelere odaklanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, sürdürülebilir grafik tasarımın önemine dikkat çekmek ve sürdürülebilir grafik tasarımı dersi kapsamında yürütülen projelerin sürdürülebilirlik için gerekli bilgi, beceri ve sorumlulukları nasıl geliştirdiğini incelemektir. Ayrıca, araştırmanın sürdürülebilir tasarım uygulamaları hakkında bilgi edinmek isteyen akademisyenler için bir referans kaynağı olması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında, sürdürülebilir öğrenci projelerini görsel olarak incelemek için nitel bir araştırma yöntemi olan betimsel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 'Sıfır atık' temasıyla tasarlanan projelerin sürdürülebilir ürün tasarımına yönelik önemli bir adım olduğunu göstermiştir.