Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Psikoeğitim Programının Yaygın Kaygı Bozukluğu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Bilişsel Esneklik Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışmada bireylere uygulanan bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitim programının (BDT-PP) bireylerin yaygın kaygı bozukluğu, belirssizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın amacına yönelik 11 oturumluk BDT-PP geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında bir devlet üniversitesinde öğrenim gören bireylere uygulanan testler sonucunda Yaygın Kaygı Bozukluğu Envanteri, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ile BDT-PP'ye katılacak olan bireyler tespit edilmiştir. Gönüllü katılımcılar çalışmaya eklenerek deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Bu çalışmada ön-son testli, kontrol gruplu yarı deneysel bir desen uygulanmıştır. Deney grubuna 12 (6 kadın 6 erkek), kontrol grubuna 12 (6 kadın 6 erkek) birey atanmış olup her iki gruba da Sosyo Demografik Bilgi Formu, Onam Formu, Yaygın Kaygı Bozukluğu Envanteri, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Envanteri uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri Mann-Whitney U Testi ve Wilcoxon Eşleştirilmiş Çiftler İşaretlenmiş Sıra Sayıları Testi ile yapılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde BDT-PP'nin deney grubunda yer alan bireylerin yaygın kaygı bozukluğu, belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik bilişsel düzeyleri üzerinde olumlu yönde anlamlı bir farklılık göstermiş olup kontrol grubunda yer alan bireylerin yaygın kaygı bozukluğu, bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sonuç olarak BDT-PP bireylerin yaygın kaygı bozukluğu, belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik düzeyleri ile ilgili yapılacak olan çalışmalarda kullanılabilir ve etkililiği test edilebilir.This study investigates the impact of a Cognitive Behavioral Therapy-based Psychoeducation Program (CBT-PP) on individuals' generalized anxiety disorder, intolerance of uncertainty and cognitive flexibility. For this purpose, an 11-session CBT-PP was designed. Participants were selected from students at a public university using the Generalized Anxiety Disorder Scale (GAD-7), Cognitive Flexibility Inventory (CFI), and Intolerance of Uncertainty Scale (IUS). The volunteers were then assigned to either the experimental or control groups. This study used a quasi-experimental design with pre- and post-tests. The experimental group consisted of 12 participants (6 female and 6 male), and the control group included 12 participants (6 female and 6 male). Both groups completed the sociodemographic information and informed consent forms. Quantitative data were analyzed using the Mann–Whitney U test and Wilcoxon signed-rank test. The findings indicated that the CBT-PP significantly improved levels of generalized anxiety disorder, intolerance of uncertainty and among participants in the experimental group, whereas no significant changes were observed in the control group. In summary, CBT-PP shows potential for use in future research on generalized anxiety disorder, intolerance of unceartainty and cognitive flexibility with its effectiveness warranting further exploration.