Genç Yetişkinlere Almanca Öğretiminde Kullanılan Netzwerk Neu A1, A2, B1 Kitaplarındaki Alman Kültürünün Yansımaları

Abstract

Yabancı dil öğretiminde hedeflenen dört temel becerinin (Okuma, Yazma, Dinleme, Konuşma) yanı sıra, öğrenilmesi hedeflenen dile ait kültürel bilinç kazandırma, empati kurabilme, coğrafi durum, yaşam tarzı gibi kültürel yaklaşımlar da öğrenimi desteklemektedir. Temel dil öğrenimi gerçekleşirken bireyleri topluma uyumlu hale getirmek adına hedeflenen dilin değerlerini tanıtıp, beceri kazandırma adına sağlıklı bir eğitim bir nevi kültürlenme sürecinden geçmektedir. Küçük yaş gruplarının veya yetişkin gruplarının yabancı dil öğretim sürecinde dil edinimini kazandırma ile birlikte amaçlanan dilin kültürel aktarımı, birçok materyalle gerçekleştirilmektedir. Öğretmenler ve öğrenciler tarafından en çok tercih edilen ise ders kitaplarıdır. Çünkü ders kitapları öğretim program sürecini kapsamlı bir şekilde ele alan ve edinimi kolay olan somut materyallerdendir. Bu çalışmada; yetişkinlere Almanca öğretimin de kullanılan ve Avrupa Birliği Ortak Çerçeve programında da kabul edilen Türkiyede özel eğitim kurumlarınca tercih edilen 'Netzwerk Neu A1, A2, B1' Kurs-und Übungsbuch (ders ve alıştırma kitabı) olarak bir arada bulunan kitap serileri yazılı doküman içeriklerinin sistematik olarak incelendiği doküman analizi araştırma yöntemi çeşidiyle betimsel bir araştırma yapılmıştır. Araştırmanın amacı, Alman dilinin öğretiminde akademik bilgilerin yanı sıra hedef dile ait kültürel ögelerin de ele alınarak, öğrenen bireyin dil ve kültür arasındaki ayrılmaz bütünlüğü kavrayabilmesini sağlamaktır. Bu doğrultuda, incelenen kitap seviyelerinde Almanca dil öğretimi süreci boyunca şu unsurlar analiz edilmiştir: Almanca dilinin öğretiminde Alman kültürüne ait hangi ögelerin yer aldığı, ünite kazanımlarıyla uyumlu şekilde Alman kültürünü yansıtan davranış modelleri veya ülke bilgisine ne ölçüde yer verildiği, dil yeterlilik seviyelerinin artmasıyla birlikte kültürel ögelerde bir artış, azalma ya da değişim olup olmadığı. Elde edilen bulgular doğrultusunda, her ünitenin kazanımlarının hedeflenmesi sürecinde Alman kültürüne ait simgeler ve ülkeye ilişkin bilgiler yer aldığı tespit edilmiştir. Özellikle ülke bilgilerine daha ayrıntılı bir şekilde yer verildiği, dildeki yeterlilik seviyelerinin artmasıyla birlikte akademik içeriklerin kapsamının genişlediği ve buna paralel olarak kültürel ögeler barındıran simgelerin de arttığı gözlemlenmiştir.In foreign language education, in addition to the four core skills (reading, writing, listening, and speaking), fostering cultural awareness—such as understanding geography, lifestyle, and developing empathy—supports the learning process. While acquiring basic language skills, learners are also gradually introduced to the values of the target culture, leading to a form of cultural adaptation. In both young learners and adult groups, the integration of cultural elements alongside language acquisition is often achieved through various instructional materials. Among these, textbooks remain the most preferred resource by both teachers and students due to their structured alignment with curricula and their tangible, accessible format. This study employs a descriptive document analysis method to examine the written content of the 'Netzwerk Neu A1, A2, B1' series—widely used in private educational institutions in Turkey for adult German language education and aligned with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR). The aim of the research is to highlight the inseparable link between language and culture by evaluating how cultural elements are incorporated alongside linguistic knowledge in these textbooks. Accordingly, the study analyzes the following aspects within the selected textbook levels: which cultural components of German society are presented in the teaching of the German language, the extent to which culture-specific behavior models and national information are integrated in line with unit objectives, and whether the representation of cultural elements increases, decreases, or changes across proficiency levels. Findings indicate that each unit includes symbols and references to German culture and country-specific knowledge. Furthermore, it was observed that as language proficiency levels increase, the textbooks include more comprehensive academic content along with a broader representation of cultural symbols.