Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifine Göre Sediman Kirlilik İzleme Yöntemleri ve Türkiye'den Uygulamalar

Abstract

Günümüzün belirginleşen problemleri haline gelen su kaynaklarının kısıtlanması ve kirlilik problemlerinin artması sebebiyle ülkeler çözüm bulma yollarına girmişlerdir. Kirliliklerin çeşitli yollar ile tatlı ve tuzlu su kütlelerine ulaşması su kaynaklarının korunması ve kontrolü için çalışmalar yapılması gerektiğini göz önüne getirmiştir. Bu çalışmada, Su Çerçeve Direktifi ve Uluslararası Mevzuatlar dikkate alınarak yerüstü su kaynaklarındaki su kalitesinin değerlendirilmesi, iyi su durumuna ulaşmak için çevre kalite hedefleri çerçevesinde uygulanan yöntemlerin detayları verilmektedir. Çalışmada, çalışma yeri olarak Karadeniz seçilmiş olup, bu bölgedeki çeşitli ve farklı kirlilik kaynağı olan noktalardan alınan sediman numune verileri ile beraber sediman kalite değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca, elde edilen veri sonuçları Kanada Çevre Konseyi Sediman Kalite İndeksi kullanarak örnekleme noktalarının sediman kalitesi hakkında hem 'Sediman Kalite İndeksi' (SKİ) hem de 'Olası Etki Seviyesi' (PEL) değeri ile birlikte değerlendirmesi yorumlanmış, renk kodlaması yapılmıştır. Bu kapsamda, Sediman Kalite İndeksi ile birlikte hesaplanan veriler, Metot-1 ile sediman kalite indeksi değerine göre hesaplanan verilerin ortalamaları alındığında Çalışma-1 (Kut vd, 1999) '90,6' ile iyi, Çalışma-2 (Topçuoğlu vd, 2001) '71,5' ile orta, Çalışma-3 (Bakan vd, 2007) '37' ile zayıf, çalışma-4 (Balkıs vd, 2012) '39' ile zayıf, çalışma-5 (Alkan vd, 2014) '60,2' ile vasat, çalışma-6 (Baltaş vd, 2017) '4,5' ile zayıf, ve çalışma-7 (Baltaş vd, 2017) ile '91,6' ile iyi durumda olduğu saptanmıştır. Ancak, tam kapsamlı bir çalışma olabilmesi için diğer ağır metallerin verilerinin de çalışmalara ilave edilmesi, yakın geçmiş verileri ile karşılaştırılması gerekmektedir.Due to the restriction of water resources and pollution problems which have become the prominent problems of today, countries have entered the ways of finding solutions. Contamination in various ways to reach the sweet and salt water bodies have taken into account the need to work for the protection and control of water resources. In this study, water quality is evaluated based on the Water Framework Directive and International Legislation, the details of the methods applied within the framework of environmental quality objectives to achieve good water condition. Sediment samples were taken from the Black Sea's various and different sources of pollution by using data from the Black Sea. In addition, the data obtained by using the CCME Sediment Quality Index were interpreted by using both the SKI and PEL values of the sampling points for the sediment quality and color coding was performed. In this context, the existing data calculated and analysed with Sediment Quality Index 'Method-1, Basin' were observed to be as Study-1 (Kut et al., 1998) is good with '90,6', Study-2 (Topçuoğlu et al., 2000) is medium with '71, 5', Study-3 (Bakan et al. 2000) is weak with '37', Study-4 (Balkıs et al, 1999) is weak with '39', Study-5 (Alkan et al, 2000) is mediocre with '60, 2', Study-6 (Baltaş et al, 2017)' is good with '4,5 'and Study-7 (Baltaş, 2017)is good condition with '91,6'. However, in order to be a full-scale study, the data of other heavy metals should be added to the studies and compared with the recent data.