Doğumla Kazandığı Türk Vatandaşlığını Çıkma İzniyle Kaybeden Yabancıların Hukuki Statüsü

Abstract

Türk vatandaşlığını herhangi bir şekilde kaybetmenin en belirgin sonucu, kaybeden kişinin yabancı statüsüne geçmesidir. 'Çıkma' Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda düzenlenmiş olan kayıp hallerinden biri olarak; yetkili makam kararı ve iradeyi bünyesinde barındıran bir başvurunun sonucudur. İlgili, çıkma belgesini imza karşılığında teslim aldığı anda yabancı statüsünde olacaktır. 1995 yılında, Türk mevzuatına eklenen bir hükümle doğumla kazandıkları Türk vatandaşlığını çıkma ile kaybedenlere, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan ilke olarak aynı şekilde yararlanmaya devam etme imkânı verilmiştir. Böylece bulundukları ülkenin vatandaşlığını almaları, Türk vatandaşlığından ayrılmaya bağlı olan kişilerin, Türkiye'deki haklarından vazgeçmelerinin önüne geçilmeye çalışılmıştır. Göç veren yüzü ile Türkiye'nin, eski vatandaşlarıyla arasında kurduğu bu bağı anlamak adına; çalışmanın ilk bölümü, vatandaş ve yabancı kavramlarının sınırlarına ayrıldı. Bu bölümdeki ayrıntılı açıklamaların amacı, yabancı statüsünde bulunan bu kişilerin, Türkiye'de tanzim edilmiş diğer yabancı statüleri arasındaki yerini belirlemek ve imtiyazın boyutlarını daha sağlıklı resmedebilmektir. Çalışmanın ikinci bölümünde 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesinde yer verilen imtiyazlı yabancılardan olmak için aranan şartlar ve 'ilke olarak' Türk vatandaşlarıyla aynı haklardan yararlanmaya getirilen sınırlar incelenmiştir. Son bölümde ise Türkiye'de seyahat ve ikamet, taşınmaz edinme, miras, çalışma ve sosyal güvenlik haklarının kullanımına yer verilmiş ve nihayetinde yabancı olmaktan kaynaklanabilecek sınırdışı edilme, geri verilme ve yeniden Türk vatandaşlığını kazanma halleri üzerinde durulmuştur. Anahtar Sözcükler: Mavi Kart, Türk Vatandaşlığı Kanunu md. 28, imtiyazlı yabancı, Türk vatandaşlığından çıkma, Pembe Kart, vatandaş, yabancı statüsü

The most significant result of losing Turkish citizenship in some way is conversion of the person to foreigner status. Exiting is one of the citizenship losing options regulated in Turkish Citizenship Law and is a result of an application containing authority decision and free will. As soon as the signed exit document is submitted the individual will be in foreigner status. In 1995, by a provision added to Turkish legislation the people who lost Turkish citizenship (obtained by giving birth) by exiting, were given the right to continue taking advantage from the rights granted to Turkish citizens in principle. Therefore, the aim was to prevent people, whose citizenship acceptance in other countries depend on leaving Turkish citizenship, losing their rights in Turkey. In name of understanding the bond between emigrant Turkey with its old citizens the first part of the study was spared for limits of citizen and foreigner concepts. The aim of detailed explanations in this section is to determine these people with foreign status among other foreigner statuses organized in Turkey and portray the dimensions of priviliges in a more healthy way. In second section of study, the conditions sought for becoming one of the priviliged foreigners mentioned in 28th article of Turkish citizenship law no 5901 and limits for taking advantage of samecrights with Turkish citizens in principle, were examined. In final section usage of rights in Turkey such as traveling and settlement, acquiring real estate, heritage, working and social security and finally situations such as deportation, returning back and regaining Turkish citizenship that may be originated from the state of being a foreigner, were emphasized. Key words: Blue card, Turkish citizenship law item 28, priviliged foreigner, exit from Turkish citizenship, pink card, citizen, foreigner status