Eşin Hastalık İnancı ve Psikolojik İyi Oluşunun Romatoid Artritli Kadın Üzerindeki Etkisi: Güvenilirlik ve Geçerlilik Analizi Kanıtı ile

Abstract

Amaç: Revize Hastalık Algı Ölçeğinin eş-versiyonu (RHAÖ-eş)' nun Türkçe geçerlik ve güvenirliliğini değerlendirmek; eşlerin hastalık algılarının ve psikolojik iyilik halinin, romatoid artrit (RA)’li kadınların hastalık aktivitesi ve depresyondaki rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Yüz bir RA tanısı konmuş evli kadın ve eşleri dahil edildi. Eşlerin RA ile ilgili inançları, Türkçe RHAÖ-eş ile değerlendirildi. Veriler hastalarda Görsel Analog Ağrı Skalası, Sağlık Değerlendirme Anketi- Engellilik İndeksi ile, eşlerde Yaşam Doyumu Ölçeği ile ve tüm katılımcılarda Beck Depresyon Ölçeği ile toplandı. Bulgular: Ölçek tatmin edici benzer ölçek geçerliği ve güvenilirlik göstermiştir. Hastaların özürlülük, depresyon ve ağrı skorları RHAÖ-eş alt ölçekleri ile pozitif olarak korele idi (p<0,05). Hastaların özürlülük, ağrı, hastalık aktivitesi ve depresyon seviyeleri eşlerin depresyon skorlarıyla pozitif, eşlerin yaşam doyum ölçüm skorlarıyla negatif yönde korele idi (p<0,05). Çoklu regresyon analizinde; sonuçlar, duygusal temsiller ve süre (döngüsel) alt ölçeklerinin özürlülük üzerinde etkili bir değişken olduğu bulundu (p <0,05). Duygusal temsiller alt ölçeği, eşlerin depresyon ve yaşam doyumu skorlarının hastaların depresyonu üzerinde etkili bir değişken olduğu bulundu (p<0,05). Sonuç: Türkçe RHAÖ-eş versiyonu, RA’lı kadınların Türk eşlerinin hastalık algılarının değerlendirilmesinde değerli bir araç olabilir. Eşlerin RA ile ilgili karamsar inanışlarının ve kötü psikolojik durumlarının RA’lı kadınların özürlülük, ağrı şiddeti ve depresyon düzeyi ile anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. Eşlerin hastalık algıları ve psikolojik durumları RA’lı kadınların tedavisinde dikkate alınmalıdır.