Kütüphane Hizmetlerinin Elektronik Ortam Aracılığı İle Etkin Olarak Sağlanması için Teknolojik Altyapının Oluşturulması

Abstract

Bilgi çağı olarak adlandırılan günümüzde, kütüphanelerin çoğu geleneksel ödünç alma yöntemlerini kullanır. Bu geleneksel yöntemler bazı dezavantajlara sahiptir. Bunlardan bazıları kitapların yıpranması, kaybolması ve bir kişinin bir kitaba istediği anda ulaşamamasıdır. Bu çalışmada, bu tür dezavantajlardan kurtulmak için öncelikle kütüphanedeki kitaplar taranır ve PDF formatındaki e-kitaplara dönüştürülür. Bu sayede, ödünç alma işlemi elektronik kitaplar kullanılarak yapılır. Kullanıcının tarih ve saat işlemleri ile hakkı olmadan süre uzatmaya çalışması ve ödünç alınan e-kitabı kopyalamaya çalışması ile ortaya çıkan uygunsuz durumlara karşı koruma sağlanmaktadır. Kullanıcıların kitaplara, elektronik cihazları aracılığıyla erişebilecekleri bir alt yapı tasarlanmıştır. Bu yapıda e-kitaplar kullanıcıya özel şifrelendikleri için e-kitap dosyaları yetkisiz kişiler tarafından kopyalansa bile hedef platform anahtara sahip olmadığından kopyalandığı cihazda anahtara erişilemeyeceği için ödünç alınan kitabın yetkisiz kişilerce kullanılması engellenmekte, bulut sistem teknolojisi sayesinde ödünç alınan kitapların kontrolü yapılabilmekte, filigran kullanımı ile kitaplar bir şekilde kopyalanıp dağıtılsa dahi hangi kullanıcının dağıttığı bulunabilmekte ve açık anahtarlı şifreleme ile oluşturulan QR kod kimlik doğrulaması ile kitapların farklı cihazlarda kullanımı sağlanmaktadır. Tüm bu teknolojik yapıların bir arada bulunması ile ekitaplar ödünç alınıp kulanılırken kopyalamaya, dağıtıma, yazdırmaya, yetkisiz kullanıma karşı korunmaktadır.

Nowadays, called as Age of Information, most of the libraries uses conventional borrowing methods for printed/digital material. These traditional ways have some significant disadvantages. Some of them are losing, deformation of books and not accessing when a person wants to borrow any book. In this study, the books in the library are scanned and converted to proposed e-book format to get rid of these disadvantages. In this way, borrowing operations are made using the e-books. A protection of the borrowed book is provided against to any incompatible conditional such as extending time without the right with the date and time setting and copying of borrowed e-books by users. A infrastructure which users can access the library via tablet pc and mobile phone is designed. In this infrastructure, a protection method is provided against to duplication by using a cryptology content. The control of the borrowed e-books is ensured via cloud technology. Both the unauthorized distribution and which user distibutes can be detected by using watermark in the each page. The QR code obtained from public key cryptography provide using e-books at different devices to users. In the borrowing process, the e-books are protected against to duplication, distribution, print and unauthorized using thanks to coexistence all this structers.