Vesîletü’n-necât’ta Tutarlılık Görünümleri

Abstract

Vesîletü’n-Necât, Süleyman Çelebi’nin 1409’da mevlid türünde yazdığı bir eserdir. XV. yüzyılda Eski Anadolu Türkçesi ile yazılan Vesîletü’n-Necât, Hz. Muhammed’in doğumunu ve hayatını anlatan manzum bir metindir. Metin dil bilimi, metin olan ile olmayanı ayırt etmeyi hedefleyen belli metot ve terimlerle metinlerin sistemli ve yöntemsel bir biçimde incelenme¬sini sağlayan bilim dalıdır. Metin dil bilimi çalışmaları, metinleri metinsellik ölçütleri üzerinden değerlendirmektedir. Dilsel bir olgunun metin olarak de-ğerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda belirlenen metinsellik ölçüt-lerinden biri de tutarlılıktır. Tutarlılık, metni oluşturan dilsel ögelerin mantık-sal bir düzlemde metin içinde yer almasını ifade etmektedir. Bu çalışmada Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-Necât adlı eserinin münacat bölümündeki tutarlılık görünümleri, Beaugrande ve Dressler’in tasnifi esas alınarak metnin sunduğu veriler doğrultusunda amaç-sonuç ve koşul-sonuç bağlantıları ile genişletilmiştir.