Samsun İlindeki Barbunya Fasulye Gen Kaynakları Karakterizasyonu ve Morfolojik Varyabilitesinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Türkiye'de Leguminoseae familyası içerisinde yer alan ve tane baklagil olaraknitelendirilen bazı türler, yaygın olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde baklagil grubusebzeler içinde önemli türlerden biriside barbunya fasulyedir (Phaseolus vulgaris L.).Bu çalışmanın amacı, Samsun ekolojik koşullarında farklı yörelerden toplanan barbunyatipi veya barbun fasulye gen kaynaklarının karakterizasyonunun yapılması vemorfolojik varyasyonlarına bağlı olarak ortaya çıkan benzerlik ve farklılıklarınınbelirlenmesidir. Toplama çalışmaları sonucunda 44 tip toplanmıştır. 2003 ve 2004yılları arasında genotiplerin tarla denemelerinden elde edilen sonuçlara çoklu faktöranalizi uygulanmıştır. 13 kantitatif ve 12 kalitatif özellik esas alınarak yapılan Clusteranalizi sonucunda genotipler 6 grup olarak kümelenmiş ve buna göre tanımlanmışlardır.Ayrıca barbunya fasulye genotipleri arasındaki morfolojik benzerlik ve varyabilitenindeğerlendirilebilmesi için dendogram oluşturulmuştur. Morfolojik varyabiliteninbarbunya fasulye genotipleri arasında oldukça yüksek olduğu bulunmuştur. Bu çalışmasonucunda incelenen genotiplerin yeni çeşitler elde edilmesinde ve ileriki ıslahçalışmalarında kullanılması olasılığı bulunmaktadır.Anahtar kelimeler: Barbunya fasulye, karakterizasyon, sınıflandırma, morfolojikvaryasyon

Crops belonging to the Leguminoseae genus are widely grown in Turkey. Pinto bean isone of the most important Leguminoseae vegetable crops in Samsun. The aim of thisstudy was to determine similarities and differences regarding morphological variation inpinto bean (Phaseolus vulgaris L.) genetic resources collected from different eco-geographical regions of Samsun. 44 genotypes were collected from this region. Datafrom field experiments conducted between 2003 and 2004 were analysis. Clusteranalysis based on 13 quantitative 12 qualitative variables identified 6 different groups.The dendogram was prepared to evaluate morphological similarities between the pintobean types. Morphological variability was high among the pinto beans genotypes ofSamsun. As a conclusion, the genotypes evaluated in this study display a wide diversityof characters for selection and combination of interesting genotypes for importantcharacters to obtain improved cultivars.Keywords:Pinto bean; characterization; classification; morphological variation;