Brassica Türlerinde Şalgam Mozaik Virüsü (TuMV)’ne Dayanıklılık

Abstract

Brassicaceae familyası sebzeler, yağ bitkileri ve süs bitkileri gibi ekonomik öneme sahip bitkileri içermektedir. Şalgammozaik virüsü (TuMV), ekonomik açıdan önemli birçok Brassica türünü tehdit eden bir virüstür. Özellikle Brassica grububitkileri arasında oldukça geniş bir konukçu dizisine sahip olup 156 cinse bağlı 318 bitki türünde enfeksiyonoluşturabilmektedir. Yürütülen kapsamlı çalışmalarla, Brassica rapa (retr01, ConTR01, BcTuR3, rnt1, TuRBCH01, retr02,trs, TuMV-R, TuRB01b, TuRB07, TuRBCS01), B. napus (TuRB01, TuRB02, TuRB03, TuRB04, TuRB05) ve B. juncea(TuRBJU01, retr03)’da dominant ve resesif genler tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalar, TuMV’ye dayanıklığın genetikmekanizması konukçuya ve patojen ırkına bağlı olduğunu göstermektedir. Ortaya çıkarılan dayanıklılık genlerinin Brassicatürlerinde ıslah çalışmalarında kullanılması hastalıkla mücadele açısından oldukça önemlidir. Özellikle dünyada veTürkiye’de önemli kışlık sebzelerden biri olan lahana (B. oleracea)’da TuMV’ye dayanıklı genlerin tanımlanarakharitalanması TuMV enfeksiyonuna bağlı kayıpların önlenmesi bakımından gereklidir. Bu nedenle lahanalarda TuMV’yedayanıklılık mekanizmasıyla ilgili çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Genetik ve moleküler biyolojide sağlanan gelişmelerleBrassica ve TuMV arasındaki ilişkinin moleküler düzeyde araştırılması, dayanıklık mekanizmasının anlaşılması ve yenidayanıklılık kaynaklarının ortaya konması açışıdan önemli olacaktır. Bu derleme TuMV’ye karşı Brassica türlerindedayanıklılık sağlayan genler ve dayanıklılık mekanizmaları hakkında bilgilerin oraya çıkarılması amacıyla hazırlanmıştır.