İlkokul 3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabında: Dilbilgisel Eğretileme Olarak Adlaştırma

Abstract

Kuramsal çerçevesini Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi modelinin oluşturduğu bu çalışmanın temel amacı, 2017 yılında hazırlanan Fen bilimleri Dersi Öğretim Programıyla birlikte yenilenen 3. sınıf fen bilimleri ders kitabında dilbilgisel eğretileme perspektifinden adlaştırma kullanım sayısını, tiplerini ve yoğunluğunu incelemektir. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Adlaştırılmış kelime tipleri belirlenerek adlaştırma tiplerinin sıklıkları bulunmuştur. Ders kitabının her bir ünitesinde, adlaştırılmış kelimelerin toplam kelimelere oranı hesaplanarak, adlaştırma yoğunluğu bulunmuştur. Buna göre –mAK eki 175, -mA eki 522, -DIK eki 346, -(y)AcAK eki 56, -(y)Iş eki 31 kez kullanılmıştır. Adlaştırma yoğunluğu ise % 7,37’dir. Bu çalışmanın, ilkokul ders kitaplarındaki adlaştırma düzeyinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabileceği ileri sürülebilir.