Gece Vardiyasının Hemşirelerde Telomer Uzunluğu ve Mtdna Kopya Sayısına Olası Etkilerinin Araştırılması

Abstract

Amaç: Vardiyalı çalışan hemşirelerde sirkadiyen ritim bozukluğu, sağlığı olumsuz etkileyen önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışmada, değişen sirkadiyen ritmin, gece vardiyasında çalışan hemşirelerin telomer uzunluğuna, mtDNA kopya sayısına ve serum melatonin düzeylerine etkilerinin araştırılması amaçlandı. Materyal ve Metot: Çalışmamıza, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hastanesinde vardiyalı çalışan 52 sağlıklı hemşire ve gündüz çalışan 45 sağlıklı kontrol birey katıldı. Periferik kan örneklerinden standart yöntemler kullanılarak DNA saflaştırıldı. Telomer uzunluğu ve mtDNA kopya sayılarının tayini için kantitatif eş zamanlı PCR tekniği kullanıldı. Melatonin düzeyleri, ELİSA tekniği ile ölçüldü. Veriler istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Vardiyalı çalışan hemşirelerin, gündüz çalışanlara kıyasla, 1,18 kat daha uzun telomere sahip olduğu bulundu (P=0,005). Ancak vardiyalı çalışanlar arasında kötü uyku kalitesi ile yetersiz uyku süresinin telomerleri kısalttığı gözlendi (P=0,02; r=0,32). Vardiyalı çalışan hemşirelerin, gündüz çalışanlara kıyasla 0,9 kat daha az mtDNA kopya sayısına sahip olmasına rağmen aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (P=0,07). Yetersiz uykunun azalmış mtDNA kopya sayısı ile ilişkili olduğu gözlendi (P=0,006). Kan örnekleri gece alınan vardiyalı hemşirelerin, gündüz çalışanlara kıyasla daha yüksek melatonin konsantrasyonuna sahip olduğu bulundu (P=0,006). Melatonin konsantrasyonunun, telomer uzunluğunu arttırdığı (r=0,243, P=0,008) ancak mtDNA kopya sayısıyla anlamlı bir ilişkisinin olmadığı gözlendi (r=0,002, P=0,9). Sonuç: Araştırmamızda, vardiyalı çalışmanın, bireyin uyku kalitesi ve süresini olumsuz etkileyerek, gece vardiyasında çalışan hemşirelerin telomer uzunluğu, mtDNA kopya sayısı ve melatonin düzeyleri üzerindeki etkisi gösterilmiştir. Çalışmamız, vardiyalı çalışan hemşirelerde gece vardiyasının telomer uzunluğu ve mtDNA kopya sayısı üzerinde olası etkilerinin araştırıldığı ülkemizdeki ilk araştırmadır. Anahtar Sözcükler: Gece Vardiyası, Hemşireler, Telomer Uzunluğu, mtDNA Kopya Sayısı, Real Time PCRAim: Circadian rhythm disturbance is an important risk factor that negatively affects health in nurses working shift work. In this study, we aimed to investigate the effects of altered circadian rhythm on telomere length, mtDNA copy number and serum melatonin levels in nurses working night shifts. Material and Method: In our study, 52 healthy nurses working in shifts at Ondokuz Mayıs University Hospital and 45 healthy control subjects working during the day participated. DNA was purified from peripheral blood samples using standard methods. Quantitative real time PCR technique was used for the determination of telomere length and mtDNA copy numbers. Melatonin levels were measured by ELISA technique. Data were evaluated statistically. Results: Nurses working in shifts were found to have 1.18 times longer telomeres compared to daytime workers (P=0.005). However, it was observed that poor sleep quality and insufficient sleep duration shortened telomeres among shift workers (P=0.02; r: 0.32). Although shift workers had 0.9 times lower mtDNA copy number compared to day workers, the relationship was not statistically significant (P=0.07). Insufficient sleep was associated with decreased mtDNA copy number (P=0.006). Shift nurses whose blood samples were taken at night were found to have higher melatonin concentrations compared to daytime workers (P=0.006). Melatonin concentration increased telomere length (r: 0.243, P= 0.008) but was not significantly associated with mtDNA copy number (r: 0.002, P= 0.9). Conclusion: Our study demonstrated the effect of shift work on telomere length, mtDNA copy number and melatonin levels of nurses working night shifts by negatively affecting sleep quality and duration. Our study is the first research in Turkey to investigate the possible effects of night shifts on telomere length and mtDNA copy number in nurses working in shifts. Keywords: Night Shift, Nurses, Telomere Length, mtDNA Copy Number, Real Time PCR