Değişik Gölgeleme Uygulamalarının Çilek Çeşidinde Büyüme, Verim ve Meyve Kalitesine Etkileri

Abstract

DEĞİŞİK GÖLGELEME UYGULAMALARININ CAMAROSA ÇİLEK ÇEŞİDİNDE BÜYÜME, VERİM VE MEYVE KALİTESİNE ETKİLERİ ÖZET Bu çalışma değişik gölgeleme uygulamalarının Camarosa çilek çeşidinde büyüme, verim ve meyve kalitesine etkilerini belirlemek amacıyla 2002-2003 yıllarında yürütülmüştür. Denemede plastik serada geçici gölgeleme 1 ve 2 (15 Ağustos- 15 Eylül, 1-30 Eylül), sürekli gölge (1 Ağustos-derim sonu), gölgesiz (sera kontrol) ile açık arazide olmak üzere 5 farklı uygulama yapılmıştır. Değişik gölgeleme uygulamalarının bitkilerin vegetatif büyümeleri üzerine etkileri farklı olmuştur. Bitki başına en fazla kol açıkta yetiştirilen ve sürekli gölgelenen bitkilerde tespit edilmiştir. Bitki başına en fazla gövde genel olarak geçici gölge 1, 2 ve sera kontrol uygulamalarında saptanmıştır. Yaprak sayısı, yaprak alanı ve yaprak sap uzunluğu ile toplam bitki, yaprak, gövde ve kök kuru ağırlıkları genel olarak sürekli gölgelenen ve açıkta yetiştirilen bitkilerde diğer uygulamalardan daha az olmuştur. Bitki ışık kesimi açıkta yetiştirilen bitkilerde en düşük olmuştur. Deneme periyodu boyunca özgül yaprak alanı 187.0-63.7 cm2/g arasında değişmiştir. Denemede oransal yaprak, gövde ve kök ağırlıkları, oransal yaprak alanı ve yaprak kalınlığı uygulamalarla farklı seviyelerde etkilenmiştir. Genel olarak özgül yaprak alanı daha yüksek olan sürekli gölgelenen bitkilerde yaprak kalınlığı daha az olurken açıkta yetiştirilen bitkilerin yaprak kalınlığı en fazla olmuştur. Geçici gölge 1 ve 2 uygulamaları çiçeklenmeyi kontrole göre biraz öne almakla birlikte verimde erkencilik sağlamamışlardır. Sürekli gölgeleme çiçeklerime ve derimi geciktirmiştir. Derim en geç açıkta yetişen bitkilerde gerçekleşmiştir. Plastik serada yetiştiricilik açığa göre 3 hafta erkencilik sağlamıştır. Bitki başına en fazla çiçek salkımı ve çiçek sayısı ile verim, geçici gölge 1 ve 2 uygulamalarında; en az ise sürekli gölge ve açıkta yetişen bitkilerden elde edilmiştir. Meyve ağırlığı sürekli gölgelenen ve açıkta yetişen bitkilerde en fazla, geçici gölge 2 uygulamasında en az olmuştur. Meyvelerin SÇKM içeriği açıkta yetiştirilen bitkilerde en yüksek, sürekli gölgelenen bitkilerde en düşük olmuştur. Değişik gölgeleme uygulamaları titre edilebilir asit içeriğini etkilememiştir. Renklenme bakımından ise sürekli gölgeleme yapılan bitkilerin meyvelerinde L* (parlaklık), a* (kırmızılık), b* (sarılık) değerleri diğer uygulamalara göre daha yüksek olmuştur. Anahtar kelimeler: Çilek, Fragaria vesca, Gölgeleme, Büyüme, Verim, Kalite11 EFFECTS OF DIFFERENT SHADING TREATMENTS GROWTH, YIELD AND FRUIT QUALITY OF STRAWBERRY (cv. CAMAROSA) ABSTRACT The aim of this study was to determine the effects of different shading treatments of Camarosa strawberry cultivar on growth, yield and fruit quality. In the experiment, five different treatments including temporary shading 1 and 2(15 August - 15 September, 1-30 September), constant shading (1 August-the end of harvest), no shading in plastic greenhouse and in open field were carried out in 2002-2003. There was a marked effect of different shading treatments on vegetative growth. Generally, the highest runner number was obtained from the plants grown with constant shading and in open field. The highest stem number was obtained from the plants grown with temporary shading 1, 2 and control in plastic greenhouse. Leaf number, leaf area, leaf stalk length and leaf, stem, root and plant dry weights of the plants grown in constant shading and open field were lower than those of the plants grown with others treatments. Plant light interception was the lowest for plants grown in the open field. Specific leaf area changed from 187.0 to 63.7 cm2/g throughout the experimental period. Relative leaf, crown and root weights were affected to some extend by the all treatments. Generally, leaf thickness of the plants with higher specific leaf area was the lowest in constant shading while leaf thickness of the plants grown in open field was the highest. Although flowering was earlier in the treatments of temporary shading 1 and 2 than the other treatments, these treatments didn't provide earliness in terms of yield. Constant shading delayed flowering and harvest. The harvest was the latest for the plant grown in open field. The plants grown under plastic greenhouse provided a three week earliness than the plants grown in the open field. The highest inflorescence number, flower number and yield were obtained from the plants grown at temporary shading 1 and 2. The lowest inflorescence number, flower number and yield per plant were obtained from the plant grown in constant shading and in open field. The plants grown in constant shading and in open field had highest mean fruit weight. The plants from temporary shading 2 had the lowest mean fruit weight. Soluble solid of the fruits from the plants in open field was the highest while soluble solid of those in constant shading was the lowest. L* (lightness), a* (redness), b* (yellowness) values of the fruits from constant shading were higher than those of the other treatments in terms of fruit colour. Key words: Strawberry, Fragaria vesca, Shading, Growth, Yield, Quality