Lise Öğrencilerinin Öfke Düzeyleri ile Siber Zorbalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada Samsun ilinde bulunan lise öğrencilerinin Durumluk Öfke Düzeyleri ile Siber Zorbalık Düzeyleri arasındaki ilişki, durumluk öfke düzeyi ve siber zorbalık düzeylerinin cinsiyete, sınıf düzeylerine ve ilçelere göre farklılıklar gösterip göstermedikleri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Samsun'da Lise 9., 10., 11., 12. Sınıflarda öğrenim görmekte olan öğrenciler arasından seçilen 492'si kız, 463'ü erkek olama üzere 955 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada; Ayas ve Horzum (2010) tarafından geliştirilen 'Siber Zorba/Kurban Ölçeği' ile Spielberger (1983) tarafından geliştirilen, Türkiye uyarlaması Özer (1994) tarafından yapılan 'Durumluk Sürekli Öfke Ölçeği' kullanılmıştır. Her iki ölçeğinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış ve geçerli, güvenilir oldukları tespit edilmiştir. Verilerin istatistiki analizleri SPSS programı ile yapılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediği Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiş ve normal dağılım göstermeyen veriler arasındaki korelasyon Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ayrıca non-parametrik verilerde kullanılan Kruskall Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; Kurban olma düzeyi ile zorba olma düzeyi arasında anlamlı bir korelasyon bulunmaktadır. Öfke düzeyleri ile kurban olma ve zorba olma düzeyleri arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fakat bu ilişkiler aynı yönlü zayıf ilişkilerdir. Cinsiyete göre değerlendirildiğinde öfke puanları arasında anlamlı bir farklılık olmayıp, siber zorba/kurban değerleri arasında farklılıklar vardır. Buna göre erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha yüksek oranda siber zorbalık yaptıkları ve daha yüksek oranda zorbaca davranışlara maruz kaldıkları tespit edilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER (3) Siber Zorba, Siber Kurban, Durumluk Sürekli ÖfkeIn this research, the relationship between the Conditional Agression Levels and Cyber Bullying of highschool students in Samsun has been investigated in terms of whether the conditional level of aggression and cyber bullying differentiate according to gender, grade and district. The sampling of the research is composed of a total of 955 (492 girls and 463 boys ) students chosen from highschools in Samsun who study in the 9,10,11 and 12th grades. In the research, the 'Cyber Bully/Victim Scale' developed by Ayas and Horzum (2010) and the 'Conditional Continuous Anger Scale' developed by Spielberger (1983) were used. Adjustment to conditions in Turkey was completed by Özer measurements. The reliability and validity studies of both scales have been done and confirmed that they are both valid and reliable. The statistical analiysis of data has been carried out by the SPSS program. Whether the data depict normal range has been investigated with the Shpiro-Wilk test. It has been found that the data does not depict a normal range and thus the correlation among the data that does not have a normal range has been investigated by the Spearman correlation analysis. Besides this, the Kriskall Wallis and Mann-Whitney U tests used in non-parametric data have also been used. According to the findings resulted from the research, there is a reasonable correlation between the chance of being a bully and being a victim. Likewise, there is a meaningful relationship between the level of aggression and being a bully and being a victim. However, these relationships are weak ones of the same direction. When examined on the basis of gender, there is no meaningful difference among the points of aggression but there are differences in terms of bully/victim values. According to this, it is found that boys show more bullying behaviour than girls and are also exposed to bullying behaviour more than girls. KEY WORDS(3) Cyber Bully, Cyber Victim, Conditional Continuous Aggression