Türkçe ve Almanca İlköğretim Ana Dil Ders Kitaplarında Toplumsal Cinsiyete Bir Bakış

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de ana dil Türkçe derslerinde kullanılan ders kitapları ile Almanya’da Baden Wüttenberg eyaletinde ana dil Almanca derslerinde okutulan ders kitaplarının“toplumsal cinsiyet” bakış açısını ortaya koymak, benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırma için bireylerin kimlik gelişiminin önemli olduğu yaş aralığını kapsayan ilköğretim 2. 3. 4.ve 5. Sınıf Almanca ve Türkçe ders kitapları seçilmiştir. Bu kitaplar ilköğretim Türkçe 2. 3. 4. Ve 5. Sınıf ders kitapları ile Niko Sprachbuch 2-3-4 ve 5 sınıf Deutsch kombi plus’tır. Veriler nitel içerik analizi yöntemiyle elde edilmiştir. Ders kitapları aile içi ve dışı roller, meslek rolleri ve cinsiyet rolleri olmak üzere dört ana başlık altında incelenmiştir. Türkçe ders kitaplarında erkek egemenliği net bir şekilde görülürken, Almanca ders kitaplarında metinlerin yansız, görsellerdeki kız ve erkek çocuk resim sayılarının birbirine yakın olduğu hatta kız çocuklarının kitaplarda yer yer daha fazla yer aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Almanca ders kitaplarında kız çocuklarının toplumda dezavantajlı görülebileceği spor tercihleri, ev içi işler ve roller, meslek seçimi gibialanlarda desteklendiği ortaya çıkarılmıştır. Buna karşın Türkçe ders kitaplarının kız çocuklarına yeterli düzeyde yer vermediği çıkan sonuçlar arasındadır.