Acil Servise Başvuran Hipertansiyon Hastalarında Öz Bakım Yönetimi, Sürekli Kaygı ve Yaşam Kalitesi

Abstract

Amaç: Bu araştırma, hipertansiyon tanısı olan ve acil servise başvuran bireylerin öz bakım yönetimi, sürekli kaygı ve yaşam kalitesi düzeylerini belirlemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Tanımlayıcı kesitsel tasarıma sahip bu araştırma, Mart–Nisan 2025 tarihleri arasında Rize Devlet Hastanesi ve İyidere Mukaddes Kalkavan İlçe Devlet Hastanesi acil servislerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya hipertansiyon tanısı almış 114 birey dahil edilmiştir. Veriler; Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Kronik Hastalıklarda Öz Bakım Yönetimi Ölçeği-K' (SCMP-G), Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (STAI TX-I ve II) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 25.0 programı ile bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların öz bakım yönetimi toplam puanı ortalaması 75,41 ± 8,97, öz koruma alt boyutu ortalaması 38,18 ± 5,40, sosyal koruma alt boyutu ortalaması ise 37,23 ± 6,56 olarak bulunmuştur. Durumluk kaygı puan ortalaması 48,54 ± 9,82; sürekli kaygı puanı 45,70 ± 9,15 ve SF-12 yaşam kalitesi ortalaması 82,89 ± 17,71'dir. Sürekli kaygı ölçeğinin iç tutarlılık katsayısı 0,887 olarak belirlenmiştir. Öz bakım yönetimi ile yaşam kalitesi, durumluk ve sürekli kaygı arasında anlamlı bir yordayıcı ilişki saptanmamıştır (p > 0,05). Sonuç: Araştırmada, hipertansiyon hastalarının öz bakım düzeyleri genel olarak yüksek bulunmasına rağmen, bu durumun yaşam kalitesi ve kaygı düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi gözlenmemiştir. Bulgular, hemşirelerin hipertansiyon yönetiminde bireylerin yalnızca öz bakımını değil; aynı zamanda psikolojik iyi oluşlarını da destekleyecek bütüncül yaklaşımlar geliştirmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Acil Servis, Hipertansiyon, Öz Bakım, Kaygı, Yaşam Kalitesi

Objective: This study was conducted to determine the self-care management, trait anxiety and quality of life levels of individuals who applied to the emergency department with a diagnosis of hypertension and to examine the relationships between these variables. Material and Method: This descriptive cross-sectional study was conducted in the emergency departments of Rize State Hospital and İyidere Mukaddes Kalkavan District State Hospital between March and April 2025. 114 individuals diagnosed with hypertension were included in the study. Data were collected using the Patient Identification Form, Self-Care Management Scale in Chronic Diseases-K' (SCMP-G), State and Trait Anxiety Inventory (STAI TX-I and II) and SF-12 Quality of Life Scale. Independent sample t-test and ANOVA analyses were performed with the IBM SPSS 25.0 program in the analysis of data. Findings: The participants' total self-care management score average was 75.41 ± 8.97, the self-protection sub-dimension average was 38.18 ± 5.40, and the social protection sub-dimension average was 37.23 ± 6.56. The state anxiety score average was 48.54 ± 9.82; trait anxiety score was 45.70 ± 9.15, and the SF-12 quality of life average was 82.89 ± 17.71. The internal consistency coefficient of the trait anxiety scale was determined as 0.887. No significant predictive relationship was found between self-care management and quality of life, state and trait anxiety (p > 0.05). Conclusion: Although the self-care levels of hypertension patients were generally found to be high in the study, no significant effect of this situation on quality of life and anxiety levels was observed. The findings show that nurses should not only evaluate individuals' self-care in hypertension management; It also shows that holistic approaches should be developed to support their psychological well-being. Keywords: Emergency Department, Hypertension, Self-Care, Anxiety, Quality of Life