Patlatma Kaynaklı Yer Hareketi Etkisindeki Gömme Bir Betonarme Dikdörtgen Su Deposunun Dinamik Analizi

Abstract

Patlatma işlemi, ülkemizde ve dünyada yapı, maden, petrol, tarım ve orman alanlarında kullanılmaktadır. Patlatma teknolojisi konut, karayolları, demiryolları, barajlar, havalimanları gibi çoğu inşaat mühendisliği uygulamalarında yaygın olarak uygulanmaktadır. Ancak, patlatma işleminin olumlu tarafları olmasına rağmen, olumsuz tarafları da bulunmaktadır. Patlatma, yer hareketi ve hava şoku gibi olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bu çalışmada, sadece patlatma kaynaklı yer hareketi incelenmiştir. Yaygın olarak kullanılan MATLAB programlama dili ile yer hareketi ivme-zaman bilgisinin elde edilmesi için, BlastGM yazılımı uygulanmıştır. Bu yazılım, yer hareketi ivmesinin zaman zarf eğrisini ve en büyük ivme değerini kullanarak patlatma kaynaklı yer hareketlerinin ivme-zaman değişimlerini elde etmektedir. Ayrıca, bu yazılım, yer hareketi ivme-zaman değerlerinden patlama şokunun tepki spektrumunu da elde etmektedir. Bu çalışmada, patlatma kaynaklı yer hareketinin gömme betonarme dikdörtgen su deposuna etkisi incelenmiştir. Bu depolar, Türkiye’de çok sık inşa edilmektedir. Bu nedenle, patlatma kaynaklı yer hareketinin etkisi bu depolar için önemlidir. Gömme betonarme dikdörtgen su deposunun üç boyutlu sonlu eleman modeli, ANSYS yazılımı ile elde edilmiştir. Bununla birlikte, gömme betonarme dikdörtgen su deposunun en büyük gerilmeleri ve yer değiştirmeleri incelenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, patlatma kaynaklı yer hareketinin, gömme betonarme dikdörtgen su deposunu önemli derecede etkilediğini göstermektedir.