'İdeal’in Sınırında Bir Mücadele: Beden Olumlama Hareketi Üzerine Bir Alımlama Analizi

Abstract

Beden maddi bir varoluş olması anlamında bireysel olduğu kadar kamusaldır. Dolayısıylatoplumsal pratiklerden, kültürel kodlardan, tarihsel dönüşümlerden, söylemlerdenbağımsız değildir. Bu nedenle bedenin iktidar ilişkileri tarafından tarihsel olarak nasıldenetlendiğini, gözetlendiğini ve terbiye edildiğini irdelemek önemlidir. Hıristiyanlığınpastoral iktidarı ile Modernitenin rasyonel iktidarının ardından beden günümüzdesağlık, estetik, moda, medya gibi çeşitli endüstrilerin müdahale ve tahakküm alanıhaline gelmiştir. Küresel kapitalizm ve post-modern tüketim kültürü ile oluşturulan buyeni iktidar mekanizması, bedeni ideal olması için zorlamakta ve idealin dışında kalanher bedeni sarmalamaktadır. Ancak bu durum ideale karşı mücadele pratiklerini degündeme getirmektedir. Özellikle yeni medyanın etkileşimli ve kullanıcı odaklı yapısıbireylerin içerik üretebilmelerine ve bu içerikleri kamusal alana yayabilmelerine olanaksağlamaktadır. Bu çalışmada, öncelikle beden-iktidar ilişkisi ve tüketim kültürününideal beden tasarımı kuramsal düzlemde tartışılmıştır. Ardından dünyada ve Türkiye’deözellikle kadın aktivistlerce ideal beden tasarımına karşı bir mücadele olarak yenimedyada yayılan Beden Olumlama Hareketi incelenmiştir. Son olarak, iktidar ilişkileriile bireylerin anlamlandırma pratikleri arasındaki etkileşimi sorgulamak amacıyla biralımlama analizi yapılmıştır. Bu kapsamda Ondokuz Mayıs ile Gazi üniversitelerininİletişim Bilimleri ve Kadın Çalışmaları alanlarında yüksek lisans yapan öğrencilerineİdeal Bedene Ulaşmak başlıklı Youtube videosu izletilerek Beden Olumlama Hareketi’ninnasıl alımlandığı incelenmiştir.