Şizo-obsesif Bozukluğun Klinik Özellikler ve Nöropsikolojik İşlevler Açısından Şizofreni ve Okb Yelpazesi İçindeki Yeri

Abstract

Amaç: Şizofreni hastalarında obsesif kompulsif semptomlar ve Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) genel populasyona oranla daha fazla oranda görülmesine rağmen, bu hastaların klinik ve nöropsikolojik özellikleri iyi bilinmemektedir. Bu çalışmada şizoobsesif bozukluğun sosyodemografik özellikler, klinik özellikler, yaşam kalitesi, işlevsellik ve nöropsikolojik işlevler açısından şizofreni ve OKB yelpazesi içindeki yerini ortaya koymayı amaçladık. Gereç ve yöntemler: Çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran, DSM IV TR tanı kriterlerine göre tanı konulan, 17'şer hastadan oluşmuş 3 grup ile yürütülmüştür. 1. grupda şizo-obsesif bozukluk olarak değerlendirilen hastalar ardışık olarak çalışmaya dahil edilmiştir. 2. grupdaki şizofreni ve 3. grupdaki OKB hastaları yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve hastalık süresi açısından şizo-obsesif bozukluk grubuyla eşleştirilerek seçilmiştir. Çalışmaya katılanlara sosyodemografik bilgi formu, Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), Yale- Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği (YBOCS), İşlevselliğin Genel Değerlendirmesi Ölçeği (GAFS), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL), İz Sürme Testleri (TMT A-B), Sayı Menzili Testi (DST), Sürekli Performans Testi (CPT), Yap/Yapma Testi (GnG), Wisconsin Kart Eşleme Testi (WCST), Stroop testleri uygulandı. Bulgular: Şizo-obsesif ve şizofreni hastaları arasında sosyodemografik, klinik, işlevsellik ve yaşam kalitesi açısından bir fark bulunmadı. Şizo-obsesif ve OKB hastaları arasında YBOCS skorları bakımından fark tespit edilmedi. Şizo-obsesif ve şizofreni hastalarının OKB'lilere göre WHOQOL sosyal alan alt ölçek ve GAFS puanlarının daha düşük olduğu saptandı. Şizofreni ile şizo-obsesif grupları arasında dorsolateral prefrontal korteks (DLPFK) (WCST, TMT A-B), orbitofrontal korteks (OFK) (Stroop, GnG) ve sürekli dikkat test (CPT) performansları açısından fark bulunmadı. Şizofreni grubunun DLPFK, OFK ve sürekli dikkat test performansları açısından OKB'ye göre daha zayıf performansa sahip oldukları tespit edildi. Şizoobsesif grubun ise DLPFK test performansları açısından OKB'ye göre daha zayıf performans gösterdiği, ancak OFK ve sürekli dikkat test performansları açısından aralarında fark olmadığı belirlendi. Tartışma: Şizo-obsesif bozukluğun, sosyodemografik, klinik, işlevsellik ve yaşam kalitesi açısından şizofreni ile benzer özellikler gösterdiği tespit edilmiştir. Şizo-obsesif ve şizofreni hastalarının OKB grubu ile karşılaştırılması sonucunda, şizo-obsesif hastaların OFK ve dikkat fonksiyonlarının şizofreniden farklı özellikler göstermesi şizoobsesif bozukluğun bazı bilişsel özellikler açısından şizofreniden farklı olabileceğini göstermektedir. Anahtar sözcükler: Şizo-obsesif bozukluk, nöropsikoloji, klinik özellikler, işlevsellik, yaşam kalitesi,

Objective: Obsessive compulsive symptoms and obsessive compulsive disorder (OCD) are more commonly observed among schizophrenia patients than the normal population in general. However, the clinical and neurophysiological features of the patients with the concomittant diagnosis have not been well defined. This study aims to define the schizo-obsessive disorder in terms of sociodemographic features, clinical features, quality of life, functionality and neurophysiological functions and tries to define its? place among a spectrum of disorders ranging between schizophrenia and obsessive compulsive disorder. Materials and methods: The study was designed on 3 group of patients, each group consisting of 17 patients who were admitted to Ondokuz Mayıs University Psychiatry Clinic and diagnosed according to DSM IV TR diagnostic criteria. Patients assessed as schizo-obsessive disorder in the first group are involved in the study consecutively. Patients with schizophrenia in the second and OCD in the third groups are selected by matching with schizo-obsessive disorder group in terms of their age, gender, educational status and illness duration. The patients included in the study were analyzed with, sociodemographic information form, positive and negative syndrome scale (PANSS), Yale- Brown Obsessive Compulsive Scale (YBOCS), Global Assessment of Functioning (GAFS), World Health Organization Quality of Life Brief form (WHOQOL), Trail Making Test (TMT A-B), Digit Span Test (DST), Continuous Performance Test(CPT), Go/NoGo Test, Wisconsin Card Sorting Test and Stroop Test. Results: Schizo-obsessive patients and schizophrenia patients showed no significant difference in terms of sociodemographic, clinical, functionality and quality of life. Schizo-obsessive and OCD patients showed no significant difference in terms of YBOCS scores. Schizo-obsessive and schizophrenia patients showed lower points as to WHOQOL social relationships domain sub scale and GAFS points than OCD patients. Between schizophrenia and schizo-obsessive groups, no significant difference was noticed in terms of dorsolateral prefrontal cortex (DLPFC)(WCST TMT A-B), orbitofrontal cortex (OFC) (Stroop, Go/NoGo) and continuous performance tests. The schizophrenia group showed a weaker performance than the OCD group in DLPFC, OFC and continuous performance test. The schizo-obsessive group was noted to show a lower performance than the OCD group in DLPFC test, however equal performance in OFC and continuous performance test results. Discussion: Schizo-obsessive disorder showed similar properties with schizophrenia in sociodemographic, clinical, functional and quality of life tests. When the schizoobsessive and schizophrenia patients showed different properties in OFC and continuous attention tests. Therefore, schizo-obsessive disorder differentiates from schizophrenia in some comprehensive features. Keywords: Schizo-obsessive disorder, neuropsychology, clinical features, functionality, quality of life