Joseph Alois Schumpeter'in Ekonomik Gelişme ve Sosyal Değişim Teorisi

Abstract

Bu çalışma Joseph Schumpeter'in kapitalizm doğası, ekonomik mantığın arkasındaki itici güçler, sosyal-kurumsal yapılar, toplum ve birey ilişkisi, toplumsal ve ekonomik evrim kavramlarına düşünürün çalışmalarından doğru bir bakış içermektedir. Schumpeter'in ekonomik sosyolojisi, öncelikle ekonominin sosyal-kurumsal sistemin parçası olduğu ve ekonomiyi incelemenin nitelikli yolunun onu bu çerçeve içerisinde değerlendirmekten geçtiğini iddia etmektedir. Kurumsalcı iktisatçıların öncüsü diyebileceğimiz Schumpeter, ekonomik faaliyetleri, kurumları ve süreçleri ancak tarihsel olarak belirlenmiş bir düzlemden anlayabileceğimizi savunmaktadır. Schumpeter, iktisatçıların çoğundan farklı olarak, ekonomiyi sadece statik değil, dinamik bir açıdan analiz etmiştir. Bu nedenle Schumpeter, ekonomik gelişmelerin gelecekte nasıl bir şekil alacağını açıklarken, bireylerin ekonomik eylemleri, teknolojik yenilikler, sermayedar ve girişimcinin özelliklerini ve kurumları incelemiştir. Schumpeter'e göre girişimci, kapitalizmin dinamizmi ile yönetimsel kapitalizmin dev bürokratik yapısı arasındaki çatışmanın belirleyeni ve sistemin yıkıcı eyleyeni olarak ortaya çıkmaktadır. Schumpeter, değişim devam ettikçe, bireylerin değişimi başlatmasının giderek daha kolay hale geldiğini ve bireylerin girişimcilik faaliyetlerinin artık yüksek düzeyde liderliğe sahip belirli kişiler tarafından yapılması gerekmediğini savunmuştur. Schumpeter kapitalizmin yeni bir ekonomik düzene doğru evriminin, adı ne olursa olsun, zorunlu olarak bir tür sosyalizm olacağını öngörmüştür.