Doğal Florada Çimlenmiş Sekiz Farklı Salep Orkidesi Türünün İlk Yıl Gelişimlerinin Tanımlanması

Abstract

Yumrulu (terrestrial) orkideler, doğaya sayılamayacak kadar çok tohum bırakırlar. Orkide tohumlarında besi doku yoktur ve normal şartlarda çimlenmezler. Bu nedenle üretilemeyen türler arasındadır ve dünya genelinde koruma altına alınmıştır. Sadece mikorizalar ile simbiyotik ilişki kurabilen tohumlar çimlenebilirler. Çimlenen tohumların ise çiçek açması, tohum üretmesi uzun yıllar almaktadır. Bu çalışmada bazı salep türlerinin doğal ortamlarında çimlenmiş tohumları tespit edilmiş ve materyal olarak kullanılmıştır. Çimlenme yılı olarak tanımlanan ilk gelişim yılında, ele alınan türlerde, ilk yıl gelişim performansları yaprak sayısı, yaprak eni-boyu, yaş yumru eni-boyu, yaş yumru ağırlığı ve yaş biyokütle ağırlığı ile belirlenmiştir. Beş cinse ait sekiz türün incelendiği bu çalışmada çimlenme yılında 1-3 minik yaprak oluşumu gözlenmiş, toplam biyokütleleri ise bir gramdan daha az olmuştur. Geliştirdikleri yumruların taze ağırlıkları, türlere göre 0.06-0.31 gram arasında tespit edilmiştir. Veriler değerlendirildiğinde salep orkidelerinin çimlenme yılında minyatür bitkicikler olarak ilk yıl gelişimlerini tamamladıkları anlaşılmaktadır. Salep orkidelerinde, sorunlu çimlenme döneminden sonra, büyüme ve gelişmenin de yavaş gerçekleştiği görülmüştür.