Özbek Türkçesi-Türkiye Türkçesi Yalancı Eş Değerli Kelimeler

Abstract

Yalancı eş değerli kelimeler; iki farklı dilde benzer algılanan, fakat farklı anlamlara sahip olan sözcük çiftleridir. Bu durum ortak bir dilin iki ayrı lehçesi arasında da görülebilir. Bu çalışmada, Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesi arasındaki yalancı eş değerli sözcükler incelenmiştir. İlk bölümde kelime eş değerliliği, yalancı eş değerlilik; Özbek Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında tespit edilen yalancı eş değerli kelimelerdeki anlam olayları açıklanmış ve Özbek Türkçesi tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise, yalancı eş değerli kelimeler tam yalancı eş değerli ve kısmî yalancı eş değerli olarak bu iki lehçe arasında sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma boyunca kelimelerin eş seslilik, çok anlamlılık, anlam genişlemesi, metafor gibi anlambilimsel olaylarla farklı anlamlar kazandığı ortaya konmuştur. Bu bağlamda eldeki çalışmanın söz konusu iki lehçeden yapılacak çeviri çalışmalarında faydalı olacağı düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Yalancı Eş Değer, Tam Yalancı Eş Değer, Kısmen Yalancı Eş Değer, Özbek Türkçesi, Türkiye Türkçesi.

False friends (faux amis) are pairs of words in two languages that are perceived as similar but have different meanings. This situation can be between two different sibling dialects of a common branch too. In this study, false friend words between Uzbek Turkish and Turkey Turkish have been examined. In the first chapter the word equivalance, false equivalance and semantic situations on words have been explained and Uzbek Turkish has been established. In the second chapter the false friends have been classified as absolute equivalance and pseudo equivalance between Uzbek Turkish-Turkey Turkish. During this classification, it has been noted that these words have gained different meanings through varios meaning matters such as polysemy; synonymy; homonymy; semantic restriction and metaphor etc. To that affect, it is thought that this study will be useful in translation studies from these two dialects.Key Words : False Friends, Absolute Equivalance, Pseudo Equivalance, Uzbek Turkish, Turkey Turkish.