Türkiye ve İran Tapu ve Kadastro Çalışmalarının Karşılaştırılması

Abstract

İlkçağlardan günümüze kadar olan süreçte, zenginlik, ticari mal, kıt kaynak ve toplumsal kıt kaynak olarak görülen arazinin, sınırlarının ve yüzölçümlerinin belirlenerek tapu kütüğüne kaydedilmesi işlemi kadastro olarak adlandırılmaktadır. Arazi değerleme ve vergilendirmeye dayanan mali kadastro; arazinin alım, satım işlemlerinde önemli hale gelen hukuki kadastro; arazi yönetimiyle ön plana çıkan yönetimsel kadastro ve sürdürülebilir kalkınmanın öneminin anlaşılmasıyla ortaya çıkan çok amaçlı kadastro, kadastronun evrimsel sürecinde görülen kadastro türleridir. Arazi idaresi ve arazi yönetimi kavramları da günümüz kadastrosu için önceliğe sahiptir. Arazinin sürdürülebilir kalkınma yaklaşımıyla kullanımı, ancak etkin bir arazi idare ve yönetim sisteminin varlığıyla mümkündür. Kadastro, sınır ve yüzölçümü belirlenmesinin yanı sıra, şehircilik, ekonomi, tarımsal faaliyetler, hukuk, mühendislik ve istatistik gibi alanlara da bilgi sunmaktadır. Bu denli önemli olan kadastro çalışmaları için devletler kendi yapılarına göre sistemler oluşturmuş, kanunlar yoluyla düzenlemelere gitmişlerdir. Bu tez çalışmasında, Türkiye ve İran'ın kadastro çalışmalarının tarihsel boyutu da içerecek şekilde, çeşitli yönlerden incelenmesi ve belirlenen kıstaslara göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu tez kapsamında, kadastro ile ilgili genel tanımlar ve kavramlar üzerinde durulmuş, arazi idaresi ve arazi yönetiminden bahsedilmiş, ardından dünyada kadastro bölümünde kadastronun gelişim tarihi, kadastro türleri, üç boyutlu kadastro konularına değinilmiştir. Bundan sonra Türkiye ve İran'daki kadastro çalışmaları, tarihsel gelişim, hukuki, kurumsal ve teknik yapı, sorunlar gibi konular üzerinden incelenmiştir. Son olarak, belirlenen kıstaslara göre iki ülkenin tapu ve kadastro sistemleri karşılaştırılarak irdelenmiştir.In the process from antiquity to the present day, the procedure of determining the borders and surface areas of the land, which is seen as wealth, commercial goods, scarce resources and social scarce resources, is called as cadastre. Financial cadastre based on land valuation and taxation; legal cadastre, which became important in the purchase and sale of land; the multi-purpose cadastre, which emerges from the understanding of the importance of sustainable development and the administrative cadastre that stands out with land management, are types of cadastre seen in the evolutionary process of the cadastre. Land administration and land management concepts also have priority for today's cadastre. The use of land with a sustainable development approach is only possible with the existence of an effective land management and management system. The cadastre provides information on areas such as urbanism, economics, agricultural activities, law, engineering and statistics, as well as determining boundaries and surface areas. For the cadastral works that are so important, states have created systems according to their own structures and have made arrangements through laws. In this study, to include Turkey and Iran in the historical dimension of the cadastral works, aimed to compare determined by examining various aspects and criteria. Within the scope of this thesis, general definitions and concepts related to cadastre have been emphasized, land administration and land management have been mentioned and then, the development history of cadastre, cadastre types and three dimensional cadastre issues have been touched upon the cadastre section in the world. After cadastral works in Turkey and Iran, its historical development, legal, institutional and technical structures have been examined through topics such problems. Finally, the land registry and cadastral systems of the two countries were compared according to the criteria.