Samsun Bölgesi Kıyı Kesimi Beyaz Boya Bezemeli Keramik Kültürü (M.Ö. 2. Binyıl Öncesi)

Abstract

Yapılan kazı çalışmalarına rağmen Anadolu'nun Orta Karadeniz Bölgesi, diğer bölgelere oranla daha az bilinmekte, buluntuları ve kronolojisi üzerinde spekülasyonlar sürmektedir. Yüzey araştırmalarında pek çok buluntu yeri saptanmış olmakla birlikte, tabakalardaki tutarsızlık ve tartışmalar, yeni keşiflerin tarihlendirilmesi ve ilişkilendirilmesini zorlaştırmaktadır. Yüzeyden toplanan buluntular arasında yer alan keramik grupları, bu bağlamda kimi zaman bölge dışındaki stratigrafilerle tarihlenmektedir. Söz konusu Keramik grupları arasında yer alan 'Beyaz Boya Bezemeli Keramik' grubu, spesifik bir bütünlük oluşturması bakımından bu çalışmada ele alınmıştır. Samsun Bölgesi Kıyı Kesimi'nde gerçekleştirilen güncel yüzey araştırmaları ile 1940-1941 yılları arasında kazısı yapılmış Dündartepe ile Tekkeköy buluntuları, bu kapsamda topluca değerlendirilmiş ve form ve teknik özellikleri incelenmiştir. Bölge stratigrafisi için oldukça önemli olan İkiztepe'de ele geçen 'Beyaz Boya Bezemeli' keramikler ışığında, buluntuların özellikleri değerlendirilmiş ve bezemeler tipolojik olarak gruplandırılmıştır. Ayrıca, daha kapsamlı bilgiler sunması amacıyla keramiklerin bir grubu üzerine yapılan analiz çalışmaları, teknik özellikleri kapsamında değerlendirilmiş ve buna ilaveten bezemenin yapım tekniği ya da sürecine ilişkin bilgiler verilmiştir. Tüm bu çalışmalar ve değerlendirmeler göz önüne alındığında, bölgenin erken dönemlerindeki kültürel etkileşimleri ve bağlamları 'Anadolu, Ege-Balkan Kültürleri' kapsamında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte bölgede 'Beyaz Boya Bezemeli' keramiklere dair yerel bir kültürün olup olmadığı, varsa bile dışarıdan etkilenip etkilenmediği tartışılmıştır. Anahtar Kelime: Samsun Bölgesi, Kıyı Kesimi, Anadolu, Ege-Balkan, Beyaz Boya Bezemeli Keramik, Kalkolitik, ETÇ.

Despite the excavations made, Central Black Sea Region of Anatolia is less known compared to other regions, and speculation continues on its finds and chronology. Although many find places have been found in surface surveys, discrepancies and debates in layers make it difficult to date and associate new discoveries. The pottery groups, which are among the findings gathered from the surface, are sometimes dated by stratigraphy outside the region. 'White-Painted Pottery' group, found among the pottery groups in question, was discussed in this study in terms of creating a specific integrity. The current surface surveys conducted in Samsun Coastal Region and finds of Dündartepe and Tekkeköy, which were excavated between 1940-1941 and 1997, were evaluated collectively in this context, and form and specifications of artifacts were examined. In the light of 'White-Painted' pottery uncovered in İkiztepe, which is very important for the region stratigraphy, the characteristics of finds were evaluated, and decorations were grouped typologically. In addition, analysis studies conducted on a group of pottery were evaluated within the scope of their technical specifications to provide more comprehensive information, also the information about the construction technique or process of decoration was provided. Given all these studies and assessments, the early cultural interactions and contexts of the region were evaluated under the scope of 'Anatolian, Aegean-Balkan Cultures'. However, it was discussed whether there is a local culture of 'white-painted' pottery in the region and, if any, whether it is affected from its surroundings. Keywords: Samsun Region, Coastal Region, Anatolia, Aegean-Balkan, White Painted Pottery, Chalcolithic, EBA.