İnsanların Siyanotoksinler ile Teması ve Sağlığa Etkileri

Abstract

Siyanobakteriler; gram negatif, 16S rRNA ve klorofil-a içeren, karbondioksit ve atmosferik azotu fiske edebilen, fotosentetik, organik karbon ve oksijen üretebilen tek prokaryotik organizmadır. Son yıllarda değişen iklim koşulları ve artan insan faaliyetleri, tüm dünyada zararlı siyanobakteriyel bloom oluşum sıklığını artırmaktadır. Siyanobakteriyel bloomlar, zararlı toksinler ve kötü kokulu bileşikler üreterek içme suyu ve eğlence suları için bir tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca bloom oluşumu, hipoksiye ve ekosistemdeki besin ağının bozulmasına neden olur. Çeşitli çevresel faktörlerin siyanotoksin sentezinin düzenlenmesindeki rollerinin bilinmesi, toksik siyanobakteriyel bloomların etkin yönetimi için gereklidir. Siyanotoksinler, siyanobakterilerin çeşitli cinsleri tarafından üretilen sekonder metabolitler grubu olup algler, bitkiler, hayvanlar ve insan dâhil olmak üzere birçok ökaryotik organizma için son derece zehirlidir. Siyanotoksinler, gen kümeleri şeklinde organize olmuş bir grup gen tarafından kodlanan enzimlerle non-ribozomal olarak sentezlenirler. Siyanotoksin, gelişmenin tüm aşamalarında üretilmektedir. Bu derlemede, insanların siyanotoksinler ile teması ve sağlığa etkileri özetlenmektedir.