Özengen (Amatör) Çalgı Eğitiminin 9-16 Yaş Aralığındaki Bireylerin Benlik Kavramı Düzeylerine Etkisi

Abstract

Gelişimsel açıdan çocuklukta ortaya çıkan benlik kavramı, genel olarak bireyin kendini ve çevresini ne şekilde tanımladığına dair tutumları ifade etmektedir. Benlik oluşumunda bireylerin toplumsal hassasiyeti algılamaları, arkadaşlık ilişkilerini geliştirmeleri ve çevrelerine duyarlı olmaları gibi davranışlardaki olumlu etkileri çeşitli araştırmalarla desteklenen özengen (amatör) müzik eğitiminin önemli alt boyutlarından biri de özengen çalgı eğitimidir. Çalgı çalmak için güdülenmiş istekli bireylere verilen bu eğitim, fiziksel, bilişsel ve ruhsal gelişimi amaçlamaktadır. Ancak her yaşa ve yetenek seviyesine göre kurgulanabilen özengen çalgı eğitiminin benlik kavramına etkisine yönelik bir çalışmaya rastlanılmamaktadır. Bu çerçevede araştırmada, özengen çalgı eğitiminin çocuk ve ergenlerin benlik kavramı düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Tarama modelinde, nicel araştırma yöntemi tercih edilen betimsel araştırmanın kavramsal çerçeve boyutunda literatür taraması yapılarak konuya ilişkin ulusal ve uluslararası kaynaklar incelenmiş; Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı özel müzik kurslarında özengen çalgı eğitimi almaya başlayan ve bu eğitimi almaya devam eden 9-16 yaş aralığındaki 151 çocuk ve ergene, kendilerine karşı tutumlarını belirlemek ve benlik algılarını ölçmek amacıyla Piers-Harris (1969) tarafından geliştirilen, Çataklı ve Öner (1986) tarafından Türkçeye uyarlanan 80 soruluk “Çocuklar İçin Öz Kavramı Ölçeği” (Piers-Harris Childrens’s Self-Concept Scale) uygulanmıştır. Araştırmada, 9-16 yaş aralığındaki özengen çalgı eğitimi alan çocuk ve ergenlerin cinsiyet, yaş, özengen çalgı eğitimi süresi, çalgı ve okul türü değişkenlerini tespit etmek üzere uygulanan ölçekten elde edilen verilerin analizinde parametrik ya da parametrik olmayan testlerin kullanılıp kullanılmayacağını belirlemek ve araştırmaya dâhil olan çalışma grubuna ait verilerin normal dağılım gösterip göstermediklerini tespit etmek üzere Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmış; ölçek sonuçlarına göre verilerinin normal dağılım göstermediği görülmüş; cinsiyet ve okul türü arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olup olmadığını saptamak için Mann Whitney U Testi; yaş, çalgı türü, özengen çalgı eğitimi süresi ortalamaları