Özel Eğitim Kurumlarında Çalışan Öğretmenlerin Öğretim Süreçlerinde Sanatsal Uygulamaları Kullanma Durumlarının İncelenmesi 'Samsun Örneği'

Abstract

Bu araştırma, özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin, sanatsal uygulamaları öğretim süreçlerinde kullanma durumlarını ve bu uygulamaların özel gereksinimli bireylerin gelişimlerine olan etkilerine ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Sanat eğitiminin, bireyin sadece estetik gelişimini değil; aynı zamanda sosyal, bilişsel ve duyuşsal yönlerini de destekleyici bir araç olduğu düşünülmektedir. Araştırma, Samsun ili Atakum ilçesinde yer alan, özel ve resmi kurumlardan oluşan toplamda 19 okulda görev alan Özel Eğitim ve Görsel Sanatlar branşındaki öğretmenlerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemi kapsamında anket ve açık uçlu sorulardan oluşan veri toplama araçları kullanılmış; veriler SPSS programı aracılığıyla betimsel analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin sanatsal etkinlikleri genellikle bireysel farklılıkları desteklemek, iletişim becerilerini geliştirmek ve psikomotor becerileri güçlendirmek amacıyla kullandıklarını göstermektedir. Ayrıca öğretmenler, materyal yetersizliği ve müfredat uyumsuzluğu gibi çeşitli uygulama zorluklarıyla karşılaştıklarını ifade etmişlerdir. Bu çalışma, özel eğitimde sanat uygulamalarının daha etkili kullanılabilmesine yönelik öneriler geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır.This study aims to examine the perspectives of teachers working in special education institutions regarding their use of artistic practices in teaching processes and the impact of these practices on the development of individuals with special needs. Art education is considered not only a means of fostering aesthetic development but also a tool that supports social, cognitive, and emotional growth. The research was conducted with the participation of Special Education and Visual Arts teachers from a total of 19 public and private schools located in the Atakum district of Samsun, Turkey. Within the scope of the quantitative research method, data were collected through questionnaires and open-ended questions. The data were analyzed using descriptive analysis techniques via the SPSS software. The findings indicate that teachers generally use artistic activities to support individual differences, enhance communication skills, and strengthen psychomotor abilities. In addition, teachers reported encountering various practical challenges, such as insufficient materials and incompatibility with the curriculum. This study is significant in terms of developing suggestions for the more effective use of artistic practices in special education.