Anksiyete Bozukluğu Olan Çocuklarda Oksidatif Stresin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, anksiyete bozukluğu tanısı alan çocukların ve sağlıklı kontrollerin, total oksidan-antioksidan kapasite ve tiyol-disulfit hemostazı parametreleri açısından karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasında 6-13 yaş arasında 40 anksyete bozukluğu teşhisi alan çocuk ve yaş cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrollerden oluşan kesitsel bir çalışmadır. Sosyodemografik Veri Formu, Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği (ÇATÖ) ölçekleri kullanılmıştır. Oksidatif stres ölçümü için Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Seviye (TAS) ve tiyol-disulfit hemostazı parametreleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda anksiyete bozukluğu grubunda TOS ve Oksidatif Stres İndeksi (OSI) değerlerinin yüksek, TAS değerinin düşük olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte dinamik tiyol/disülfit hemostazı belirteçlerinden total tiyol, doğal tiyol ve dinamik disulfit değerlerinin anksiyete bozukluğu grubunda yüksek, her iki grubun redükte tiyol oranı (Doğal Tiyol/Total Tiyol), okside tiyol oranı (Disulfit/Total Tiyol) ve tiyol oksidasyon-redüksiyon oranı (Disulfit/Doğal Tiyol) açısından istatistiksel anlamlı farkının olmadığı saptanmıştır. Tüm örneklem için ÇATÖ puanları ile TOS, TAS ve OSI düzeyleri arasında gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda anksiyete düzeyleri ile TOS ve OSI arasında pozitif korelasyon, TAS düzeyler arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Korelasyon analizi anksiyete ve sağlıklı kontrol grubuna ayrı ayrı yapıldığında ise korelasyon ilişkisi gözlenmemiştir. Dinamik disulfit/tiyol parametreleri ile anksiyete düzeyleri arasında da herhangi bir korelasyon ilişkisi saptanmamıştır. Araştırma sonuçları anksiyete bozukluğunun patofizyolojik mekanizmalarında oksidatif stres hakkında değerli kanıtlar sunmaktadır. Araştırma verileri ışığında anksiyete bozukluğu grubunda oksidatif stresin arttığı fakat dinamik tiyol/disülfit homeostazı üzerinden değerlendirdiğimizde iki grup arasında anlamlı farklılığın olmadığı saptanmıştır. Sonuçlarımız, anksiyete bozukluğu ile beraber giden oksidatif streste DNA hasarı, lipit ve protein oksidasyon mekanizmalarında karmaşık bir dengenin olabileceğini işaret etmektedir. Anahtar Sözcükler: Anksiyete bozukluğu, Çocuk, Oksidatif stres, Tiyol-disulfit dengesi.This study aimed to compare children diagnosed with anxiety disorder and healthy controls in terms of total oxidant-antioxidant capacity and thiol-disulfide hemostasis parameters. This thesis is a cross-sectional study consisting of 40 children diagnosed with anxiety disorders between the ages of 6-13 and 40 healthy controls matched for age and gender. Sociodemographic Data Form and Screen for Child Anxiety Related Disorders (SCARED) scales were used. Total Oxidant Status (TOS), Total Antioxidant Status (TAS) and thiol-disulfide hemostasis parameters were used to measure oxidative stress. As a result of the study, it was determined that TOS and Oxidative Stress Index (OSI) values were high and TAS values were low in the anxiety disorder group. However, total thiol, doğal thiol and dynamic disulfide values, which are markers of dynamic thiol/disulfide homeostasis, were high in the anxiety disorder group, and reduced thiol ratio (Doğal Thiol/Total Thiol), oxidized thiol ratio (Disulfide/Total Thiol) and thiol oxidation-reduction in both groups. It was determined that there was no statistically significant difference in terms of ratio (Disulfide/Doğal Thiol). As a result of the correlation analysis performed between SCARED scores and TOS, TAS and OSI levels for the entire sample, a positive correlation was found between anxiety levels and TOS and OSI, and a negative correlation was found between TAS levels. When the correlation analysis was performed separately on the anxiety and healthy control groups, no correlation relationship was observed. No correlation was found between dynamic disulfide/thiol parameters and anxiety levels. Research results provide valuable evidence about oxidative stress in the pathophysiological mechanisms of anxiety disorder. In the light of the research data, it was determined that oxidative stress increased in the anxiety disorder group, but when we evaluated it in terms of dynamic thiol/disulfide homeostasis, there was no significant difference between the two groups. Our results indicate that there may be a complex balance in DNA damage, lipid and protein oxidation mechanisms in oxidative stress accompanying anxiety disorder. Keywords: Anxiety disorder, Children, Oxidative stress, thiol-disulfide hemostasis.