Yirminci Yüzyıl Batı Afrikası'nda Dini Hareketler Nijerya Örneği

Abstract

Bu tez, geçen yüzyıldaki Batı Afrika'dakidini hareketleri ve diniörgütleri ele almaktadır. Bu bağlamda radikal İslami hareketlerden tasavvufi hareketlere veya Hristiyanlıktan geleneksel/yerel dini gruplara kadar birçok dinî muhtevalı yapı, Nijerya örneğinde incelenmiştir.Nijeryalı dini gruplarla ilgili daha önce birtakım akademik çalışmalar yapılmış, ancak bunlar genellikle ya Müslümanlar ya Hristiyan gruplar ya bölgelerle sınırlı kalmıştır. Çoğunlukla da Sünni İslam'a ve tasavvufî hareketlere odaklanılmıştır, ayricaBoko Haram gibi radikal silahlı dinî örgütler üzerine araştırmalar yoğunlaşmıştır. Çalışmamızda ise Nijerya'daki bütün dini hareketler ele alınmıştır. Bunların ortaya çıkışı, faaliyetleri, etki alanları, dinî-siyasî konumları, çok dinli yapının ülkedeki siyasî ve idarî yapıya yansıması gibi hususlar gözler önüne serilmiştir. Dolayısıyla tezimiz geniş bir yelpazedeki İslami hareketlerin ve Hristiyan grupların kapsamlı bir araştırmasını ve analizini sunmaktadır. Tez temelde dört bölümde ele alınmıştır. Ayrıca giriş bölümünde tezin genel çerçevesi çizilmiş ve bu bağlamda konunun önemine dair tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır. Tezde ayrıca ülkedeki dinî yapıların sömürge öncesi ve sömürge sonrası durumları da irdelenmiştir. Özellikle sömürge dönemindeki konum veya statüleri gözler önüne serilmiş, böylece ülkenin günümüzdeki genel dinî yapısının panaroma çizilmiştir. Keza çok dinli yapının Nijerya'daki idarî siyasî yönü veya doğurduğu sonuçlar gibi detaylar da gözler önüne serilmiştir.This dissertation examines the West African Religious movements/organizations in the last century, roughly identifying them along the lines of RadicalIslamic Movements, traditional Sufi movements, christians movements, and traditional/oriental Religious movements/groups and their competition for followers and political influence. Previous academic studies of Nigerian religious groups are often limited to the Muslim or christian, northern or southern region and focused mostly on traditional, Sufi, and Sunni Islam. Moreover, the recent rapid rise in violence by some Islamic movements, notably Boko Haram and its comrade-in-arms as well as Ansaru, calls for reconsideration of assumptions and new analyses. The objective of this thesis is to present a comprehensive exploration of the wide range of Islamic movements and the christian groups. The thesis proceeds in four broad sections. From these findings, people should be tolerant regarding individual, political and religious choices. The mindset of people should be reeducated or reframed to promote peace and happiness in all circumstances.