Kivi Fidanı Üretiminde Farklı Anaç Çaplarının Aşı Başarısı ve Fidan Gelişimi Üzerine Etkileri

Abstract

Bu çalışma, farklı anaç çapı ve aşı dönemlerinin kivi fidanı üretiminde aşı başarısı ve fidan gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla Samsun ekolojik koşullarında 2005?2007 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada, 2 farklı anaç çapına (5.00?7.00 mm ve 7.01?9.00 mm) sahip olan çöğür anaçlar üzerine yongalı göz aşı metodu ile 4 farklı dönemde (durgun aşılar 1 Eylül?15 Eylül; sürgün aşılar 1 Mayıs?15 Mayıs) aşılar yapılmıştır. Aşılı fidanlarda aşı tutma oranı (%), sürme oranı (%), aşı sürgün boyu (cm), aşı sürgün çapı (mm), yaprak sayısı (adet/bitki), ortalama ve toplam yaprak alanı (cm2) değerleri incelenmiştir.Denemede elde ettiğimiz sonuçlara göre sürgün aşılardan durgun aşılara göre daha yüksek aşı tutma değerleri elde edilmiştir. Aşı tutma oranı üzerine aşı dönemlerinin önemli etkisi tespit edilirken, anaç çaplarının etkisi önemsiz bulunmuştur. En iyi aşı tutma oranı 1 Mayıs aşı döneminde (% 97.5) yapılan aşılardan elde edilmiştir. Aşı sürme oranı üzerine aşı dönemi ve anaç çapının önemli etkisi tespit edilmiştir. En yüksek aşı sürme oranı 1 Eylül (% 69.6) aşı döneminde alınmıştır. Anaç çapları bakımından 7.01-9.00 mm anaç çapına sahip bitkilerden 5.00-7.00 mm anaç çapına sahip bitkilere göre daha yüksek aşı sürme oranı elde edilmiştir.Sürgün boyu, sürgün çapı, yaprak sayısı, ortalama ve toplam yaprak alanı üzerine aşı dönemi ile anaç çaplarının etkisi önemli bulunmuştur. 1 Eylül aşı döneminde aşı sürgün boyu (112.1 cm), aşı sürgün çapı (9.44 mm), yaprak sayısı (20.9 adet), ortalama yaprak alanı (111.3 cm2) ve toplam yaprak alanı (2419.4 cm2) bakımından en iyi sonuç alınırken, çap gruplarından 7.01?9.00 mm anaç çapına sahip aşılar 5.00?7.00 mm anaç çapına sahip aşılara göre daha iyi sonuçlar vermiştir.This study was carried out between 2005 and 2007 and was subject to the ecological conditions present in Samsun. Its aim was to determine the effects on grafting success and shoot development of variations in the diameter of the rootstock and the timing of grafting. Two different diameters of rootstock were examined (5.00?7.00 mm and 7.01?9.00 mm) using the chip budding method at four different grafting periods (fall budding 1 September-15 September; shoot budding 1 May-15 May). In grafted seedlings the bud take rate (%), the rate of bud sprout (%), graft shoot diameter (mm), graft shoot length (cm), number of leaves (number/plant), average leaf area (cm2) and total leaf area (cm2) were examined.According to the results we obtained the fall buddings were more successful than the shoot buddings. While the timing of grafting affected the success rate of the grafting, the rootstock diameter was shown to be unimportant. Grafting carried out on 1 May was shown to be the most successful (97.5 %) with regard to the bud take. Additionally, the timing of grafting and the diameter of the rootstock had an important effect upon bud sprout. The highest rate of sprout was observed for grafting carried out on 1 September (69.6 %). Grafted plants with a rootstock diameter of between 7.01-9.00 mm were observed to have a higher sprout rate than grafted plants with a rootstock diameter of between 5.00-7.00 mm.The effects of the timing of grafting and the rootstock diameter were important when considering shoot length, shoot diameter, the number of leaves, average and total leaf area. The best results were gained as result of the following conditions: graft shoot length (112.1 cm), graft shoot diameter (9.44 mm), number of leaves (20.9), average leaf area (111.3 cm2) and total leaf area (2419.4 cm2). Grafted plants with a rootstock diameter of 7.01-9.00 mm gave better results than grafted plants with a rootstock diameter of 5.00-7.00 mm.