Hemşirelerin Yapay Zeka Kaygıları ile Yönetici Hemşirelerinin Yenilikçi Liderlik Düzeyleri Arasındaki İlişki

Abstract

Amaç: Bu araştırmada, hemşirelerin yapay zeka kaygıları ile yönetici hemşirelerinin yenilikçi liderlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olan bu araştırma, Samsun ilinde hizmet veren bir üniversite ve iki kamu hastanesinde çalışan 426 hemşire örnekleminde Haziran 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Yapay Zeka Kaygı Ölçeği (YZKÖ) ve Yenilikçi Liderlik Ölçeği (YLÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde psikometrik, tanımlayıcı, karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı analizler kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin, Yapay Zeka Kaygı Ölçeği (YZKÖ) toplam puan ortalamasının 3,26±1,21 ile orta düzeyde yapay zeka kaygısı gösterdikleri, en fazla kaygı duyulan alt boyutun ise Sosyoteknik Körlük (3,83±1,53) olduğu ve Yenilikçi Liderlik Ölçeği (YLÖ) toplam puan ortalamasının 3,61±0,61 ile yönetici hemşirelerin yenilikçi liderlik düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin yaş, cinsiyet, mesleki deneyim, kurum deneyimi, çalışma şekli, bilgisayar, akıllı cep ‎telefonu vb. ‎teknolojik cihazları kullanma becerisi, yapay zeka kavramını bilme durumu, yapay zeka uygulamalarının hasta bakımı, tedavi süreçleri ve hemşirelik uygulamaları ile sağlık hizmetlerini etkileme durumuna göre YZKÖ toplam ve alt boyutlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca hemşirelerin çalışma pozisyonu, çalıştıkları kurum, yöneticiden memnun olma durumu, yöneticiyi lider olarak görme durumu, yöneticisini öncü ve yenilikçi olarak görme durumuna göre YLÖ toplam ve alt boyutlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). YZKÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile YLÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin yapay zekaya yönelik kaygılarının orta ve yönetici hemşirelerinin yenilikçi liderlik düzeylerinin yüksek olduğu ancak hemşirelerin yapay zekaya yönelik kaygıları ile yönetici hemşirelerinin yenilikçi liderlik düzeyleri arasında anlamlı ilişki olmadığı belirlenmiştir.Purpose: This study aims to determine the relationship between nurses' anxiety about artificial intelligence and nurse managers' levels of innovative leadership. Materials and Methods: This descriptive and correlational study was conducted with 426 nurses working at an university hospitals and two public hospital in Samsun province between June 2024, and January 2025. Data collection tools included Descriptive Information Form, the Artificial Intelligence Anxiety Scale (AIAS), and the Innovation Leadership Scale (ILS). In the analysis of the data obtained were used psychometric, descriptive, comparative and correlational analyzes. Findings: It was determined that the nurses had a moderate level of artificial intelligence anxiety, with a mean total score of 3,26±1,21 on the Artificial Intelligence Anxiety Scale (AIAS), and that the most anxiety-inducing sub-dimension was Sociotechnical Blindness, with a mean score of 3,83±1,53. Additionally, the mean total score on the Innovative Leadership Scale (ILS) was 3,61±0,61, indicating that nurse managers exhibited a high level of innovative leadership. Statistically significant differences were found in AIAS total and sub-dimension scores based on variables such as nurses' age, gender, professional experience, institutional experience, working style, technological device usage skills, awareness of the consept of artificial intelligence, and perceptions of how AI applications affect patient care, treatment processes, nursing practices, and healthcare services (p<0,05). Furthermore, statistically significant differences were found in ILS total and sub-dimension scores according to the nurses' work position, institution, satisfaction with their manager, perception of their manager as a leader, and whether they viewed their manager as pionearing and innovative(p<0,05). However, no statistically significant relationship was found between the mean scores of the AIAS and the ILS (p>0,05). Conclusion: In this study, it was determined that nurses had a moderate level of anxiety toward artificial intelligence, and nurse managers exhibited a high level of innovative leadership; however no statistically significant relationship was found between nurses' anxiety toward artificial intelligence and the innovative leadership levels of nurse managers.