Hayat Ağacı Mitinin Sanatta Kullanımı ve Çağdaş Cam Sanatı Uygulamaları

Abstract

Hayat Ağacı miti, birçok kadim uygarlıkta ve kültürde ortak biçimde yer bulan, evrensel düzeyde güçlü bir sembolik değer taşıyan mitolojik bir unsurdur. Genellikle ağaç figürüyle temsil edilen bu mit; Dünya Ağacı, Evren Ağacı ya da Kozmik Ağaç gibi adlarla da anılmakta ve mitolojik anlatılarda evrenin merkezi, yaşamın kaynağı ve kozmik düzenin simgesi olarak kabul edilmektedir. Kültürler arası benzerlikler, bu mitin tüm canlıların ortak kökenine işaret eden bir sembol olarak kültürel kimliklerin inşasında ve korunmasında önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir. Bu çalışma, Hayat Ağacı mitinin yalnızca sembolik bağlamda değil, aynı zamanda kültürel yapıların oluşumundaki belirleyici rolü üzerinden ele alınmasını amaçlamaktadır. Mitin, bireylerin doğayla ilişkilerini anlamlandırmalarında, geçmişle bağ kurmalarında ve yaşam biçimlerini şekillendirmelerinde işlevsel bir araç olarak rol üstlendiği ortaya konmuştur. Ayrıca, mitin toplumsal, dini ve politik bağlamlarda kültürel dokulara nasıl entegre olduğu incelenerek, kültürel sürekliliğin sağlanmasındaki etkisi vurgulanmıştır. Çalışmanın odak noktasını, Hayat Ağacı mitinin sanattaki yansımaları, özellikle de cam sanatındaki temsil biçimleri oluşturmaktadır. Mitin çağdaş sanat anlayışı içerisinde nasıl yeniden üretildiği; geleneksel cam sanatı tekniklerinden başlayarak, disiplinlerarası güncel yaklaşımlar ve gelecek odaklı sanat pratiklerine kadar geniş bir perspektifte incelenmiştir. Camın geçirgen, kırılgan ve dönüşebilir doğası ile Hayat Ağacı mitinin çok katmanlı ve sembolik yapısı arasındaki ilişki, sanatçılar için özgün ve derinlikli ifade olanakları sunmaktadır. Bu doğrultuda, çağdaş cam sanatçılarının Hayat Ağacı mitini biçimsel, teknik ve kavramsal düzeyde nasıl ele aldıkları değerlendirilmiş; post-dijital dönemde dijital üretim tekniklerinin, bu mitin yeniden estetik dile dönüştürülmesindeki işlevi analiz edilmiştir.

The Tree of Life myth is a common element in many ancient civilizations and cultures, carrying powerful symbolic meaning on a universal level. Typically represented by a tree figure, it is also known as the World Tree, Universe Tree, or Cosmic Tree. In mythological narratives, it symbolizes the center of the cosmos, the source of life, and cosmic order. Cross-cultural similarities indicate that the myth serves as a symbol of the shared origin of all living beings and plays a key role in shaping and preserving cultural identities. This study aims to explore the Tree of Life myth not only in a symbolic context but also in terms of its formative role in the development of cultural structures. It highlights the myth's function in helping individuals interpret their relationship with nature, connect with the past, and shape their way of life. It also examines the integration of the myth into social, religious, and political contexts, emphasizing its role in sustaining cultural continuity. The focus of the study is the artistic reflections of the myth, particularly in glass art. The research examines how contemporary artists reinterpret the myth through traditional techniques, interdisciplinary approaches, and future-oriented practices. The relationship between the symbolic structure of the myth and the transparent, fragile, and transformative nature of glass offers artists unique expressive possibilities. The study further evaluates how digital production techniques in the post-digital era contribute to the aesthetic reinterpretation of the Tree of Life.