Fransız İşaret Dilinde Selamlaşma ve Tanışma Öğretimi

Abstract

İnsanoğlunun en temel gereksinimlerinden biri olan iletişim duygu, düşünce ya da bilginin sözlerle, jestlerle, mimiklerle,şekillerle, resimlerle, sembollerle ve işaretlerle aktarılma sürecinde gerçekleşir. Bu süreçlerde farklı araçların kullanılmasınınbirçok nedeni vardır. Bunlardan biri, işitme (sağır-dilsiz) engelliliktir. Sağırlık ve dilsizlik, her zaman insanın elinde olan birdurum değildir. Günümüz toplumlarında birçok işitme engelli birey vardır ve bu bireyler, kendi aralarında sözsüz düzeneklerleanlaşabilmektedirler. Bu çalışmanın amacı, Fransız işaret dili alfabesini, söz varlığını, yapısını ve örneklerle işaret dilininiletişim gücünü ortaya koymaktır. Çalışmanın yöntemi betimsel bir nitelik taşımaktadır. Tarihsel bağlamda, Fransız işaretdilinin ortaya çıkışında keşişlerin ve manastır yaşamının etkisi oldukça büyüktür. Bununla birlikte, 1789 Fransız İhtilali’ndensonra işaret dilinin dini kurumların tekelinden çıkmaya başladığı görülmektedir. Bilindiği gibi tüm işaret dillerinin kendi içindeyapısal özellikleri vardır ve bu durum, Fransız işaret dili için de geçerlidir. Fransız işaret dilinde bazen tek bir işaretle bir sözcük,bazen bir işarete eşlik eden çeşitli değişkenlerle (yüz ifadeleri, bakış, vücudun duruşu, ağız hareketi, vb.) farklı sözcükleranlatılabilmektedir. Hatta işaretin konumu (baş, yüz, göğüs, karın hizası) anlatılmak istenen ifade hakkında destekleyici bilgilervermektedir. Buna karşın, bu değişkenlerden birinin yanlış yapılması duygu, düşünce ya da bilginin yanlış aktarılmasına nedenolabilmektedir. Ayrıca işaret dili sözlükleri dışında kalan diğer ifadeler (sayılar, günler, aylar, mevsimler, ticari markalar, kişive şehir adları gibi) alfabedeki işaretlerle gösterilmektedir. Bu ifadeler, yazı dilinde olduğu gibi, işaret dilinde de kısaltılarakve işarete eklenen yeni bir değişkenle (döndürme, sallama, çevirme gibi) yapılabilmektedir. Bu çalışmada, Fransız işaret dilialan yazı taraması yapılarak işaret dilinin söz dizimi, sözcük dağarcığı, günlük dilde selamlaşma ve tanışma ifadeleri örneklerleaçıklanmaya çalışılmıştır.