Buğday (Triticum Aestivum L.)'dan İzole Edilen Endofitik Fungusların, Buğdayın Gelişimine Etkisi İle Kök Boğazı Çürüklük Etmeni Fusarium Culmorum (W.g. Sm.) Sacc'a Karşı Biyolojik Mücadele Potansiyeli Üzerinde Araştırmalar

Abstract

Endofitik fungusların bazı abiyotik faktörler ile hastalık ve zararlıların mücadelesindeki önemi son yıllarda daha iyi anlaşılmıştır. Fusarium culmorum ise dünyada ve ülkemizde buğday bitkilerinde başak yanıklığı ve kök boğazı çürüklüğü oluşturan önemli patojenlerin başında gelmektedir. Çalışmada kullanılacak olan fungal materyal, Samsun, Amasya, Tokat, Sivas ve Yozgat yöresinden toplamda 52 adet buğday tarlasından, 2014 yılının Haziran ayında toplanmıştır. Funguslar buğday örneklerinden izole edilip (-85°C) derin dondurucuda saklanmış ve morfolojik teşhisleri cins veya tür düzeyinde yapılmıştır. Elde edilen endofitik fungus izolatları F. culmorum'a karşı antagonistik aktiviteleri ile kitinaz enzim aktivitesi yönüyle test edilmiştir. Trichoderma, Verticillium, Chaetomium, Septonema ve Acremonium izolatlarında kitinaz aktivitesi belirlenmiştir. Bu tez ile endofitik fungusların (Acremonium, Curvularia, Trichoderma; Nigrospora) buğdayda patojen F. culmorum'u baskılaması ve buğday bitklerinin gelişimine olabilecek olumlu etkisi araştırılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma ile bazı endofitik fungusların F. culmorum'un oluşturduğu hastalığa etkisi ve bitki gelişimine pozitif etkisi ortaya konulmuştur. Etkili bulunan fungusların buğday üretim alanlarındaki dağılımı belirlenmiş ve Acremonium cinsine ait iki izolat ile Curvularia cinsine ait bir izolatının biyolojik mücadelede kullanım potansiyeli olduğu kanısına varılmıştır.

Endophytic fungi have been considered important in recent years, in particular in the control against disease and pests, with some abiotic factors. Fusarium culmorum is one of the most important pathogens in wheat plants that cause head blight and crown rot in the world and our country. The fungal material to be used in the thesis was collected from 52 wheat fields in Samsun, Amasya, Tokat, Sivas and Yozgat in June. 2014. Endophytic fungus isolates, which are stored in (-85ºC) deep freezing, have been tested for their antagonistic activity against F. culmorum and the activity of chitinase enzyme. Chitinase activity was determined in Trichoderma, Verticillium, Chaetomium, Septonema and Acremonium isolates. With this thesis investigated the effect of endophytic fungi (Acremonium, Curvularia, Trichoderma, Nigrospora) against the pathogen F. culmorum in wheat and the positive effect on the development of wheat plants. In conclusion, this study demonstrated the effect of some endophytic fungi on the disease caused by F. culmorum and the positive effect on plant growth. The distribution of effective fungi in wheat production areas has been determined, and it has been concluded that two isolates of the genus Acremonium and one isolate of the genus Curvularia are potentially useful for biological control.