Bariatrik Cerrahi Geçiren Hastaların Ramazan Ayında Beslenme Davranışları

Abstract

Amaç: Ramazan ayında oruç tutma sürecinde yaşam tarzında, beslenme alışkanlıklarında ve alınan gıdanın kalitesinde önemli değişiklikler meydana gelmektedir. Bu çalışma, bariatrik cerrahi geçirmiş hastaların Ramazan ayındaki beslenme davranışlarını belirlemeyi ve bunun psikososyal etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, 01 Ocak 2019 - 31 Aralık 2020 tarihleri arasında sleeve gastrektomi ameliyatı geçiren 110 hastadan çalışmaya katılmayı kabul eden 44 hasta ile yürütülmüştür. Veriler, literatüre uygun olarak hazırlanmış 49 soruluk bir anket formu ve Hasta Sağlık Anketi (PHQ-9) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 38,89±9,48 (min: 22; maks: 55) olup, çoğunluğu kadınlardan (%67,2) oluşmaktaydı. Katılımcıların %43,2’si sigara içmekte olup, %15,9’unun ise kronik hastalığı vardı. Hastaların %45,5’inin bariatrik cerrahiden sonra ikinci kez oruç tuttuğu belirlendi. Ancak, katılımcıların %84,1’i oruca başlamadan önce bir sağlık profesyoneline danışmamış ve %70,5’i herhangi bir sağlık taramasından geçmemişti. Oruç tutan hastaların büyük çoğunluğunun (%61,36) Ramazan ayında mide yanması (%27,3), hazımsızlık (%22,7) ve buna ek olarak kabızlık (%52,3) gibi dispeptik sorunlar yaşadığı saptandı. Ramazan ayında hastaların %56,8’inin kilosunda değişim olduğu ve bu değişimin 2 ile 5-kilogram arasında olduğu bulundu. Ayrıca, hastaların %18,2’sinin iftar veya sahurdan sonra uykuya dalma saatlerinde değişkenlik olduğu belirlendi. Aynı zamanda hastaların PHQ-9 puan ortalaması 10,61±6,25 (min: 0 - maks: 24) olup, buna göre hastaların Ramazan ayında orta düzeyde depresyon yaşadığı tespit edildi. Sonuç: Araştırma sonucunda, bariatrik cerrahi geçiren hastaların oruç tutarken önemli sorunlarla karşılaştıkları görülmüştür. Bu nedenle, sağlık profesyonellerinin oruç süresince ortaya çıkabilecek olası zorluklar ve alınması gereken önlemler konusunda bireyleri bilgilendirmesinin ve yönlendirmesinin ne kadar önemli olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır. Literatür taraması doğrultusunda, bu çalışma Türk toplumunda konuya ilişkin Ramazan ayında yapılmış ilk çalışma olma özelliğini taşımakta olup, elde edilen sonuçlar gelecekte yapılacak araştırmalara yol gösterici niteliktedir.