Erken Çocukluk Döneminde Fen Bilimlerine Yönelik Merak Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, erken çocukluk dönemindeki çocukların fen bilimlerine yönelik merak algılarını ortayı koymayı hedefleyen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesidir. Alanyazında erken çocukluk dönemine uygun ve fen bilimlerine yönelik bir merak ölçeğine rastlanamadığı için literatürdeki bu eksikliğin giderilmesi amacıyla ölçek geliştirme çalışmalarına başlanmıştır. Öncelikle literatür taraması yapılarak merak kavramının boyutları incelenmiş, ardından çocuklarla yapılan odak grup görüşmesi ile madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan maddeler uzman görüşüne sunularak gerekli düzenlemeler sağlanmıştır. Araştırma için gerekli olan etik kurul ve MEB izinleri alındıktan sonra sorular online forma dönüştürülmüş ve Karadeniz bölgesinde yer alan bir ilde görev yapmakta olan okulöncesi öğretmenlerine gönderilmiştir. Öğretmenlere, formun öğrencilere velileri tarafından uygulanabilmesi için gerekli olan yönerge de verilmiştir. Bu sayede veliler ölçek maddelerini çocuklara okuyarak onlar adına işaretlemelerde bulunmuştur. Açımlayıcı faktör analizi için 372, doğrulayıcı faktör analizi için ise toplamda 273 olmak üzere toplamda 645 çocuğa ulaşılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi öncesinde 25 ifadeye sahip olan ölçek, analiz sonrasında 16 ifadeli ve 5 faktörden meydana gelen bir yapı sergilemiştir. Geliştirilen ölçeğin güvenirlik katsayısı doğrulayıcı faktör analizi sonrasında ölçeğin tamamı için ,80; alt boyutları içinse sırasıyla ,75; ,80; ,81; ,82 ve ,75 olarak belirlenmiştir.