3-6 Yaş Grubundaki Çocuklarda Dental Anksiyeteye Neden Olan Etkenlerin Değerlendirilmesi; Anket Çalışması

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı ilk kez diş hekimine gelmiş, 3-6 yaş gurubundaki çocukların dental anksiyeteleri üzerine; anne kişilik özelliklerinin, anne-baba tutumlarının ve çocuğun davranış özelliklerinin etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Çalışmaya Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Kliniği'ne başvuran, ilk kez diş hekimine gelen 3-6 yaş arasındaki 230 çocuğun anne-babası dâhil edilmiştir. Çocukların dental anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesinde Frankl Davranış Skalası kullanılarak; 150 çocuk dental anksiyeteli grup; 80 çocuk kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Gönüllü olan velilere 'Mizaç ve Karakter Envanteri', 'Çocuk Davranış Listesi' ve 'Ebeveyn Tutum Ölçeği' uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesi, SPSS 21.0 programı kullanılarak, Shapiro Wilk testi, Student t testi, Mann Whitney-U testi ile yapılmıştır ( p<0.05). Bulgular: Anne kişiliğinin değerlendirilmesi sonucunda; mizaç boyutunda yenilik arayışı, ödül bağımlılığı ve sebat etme alt boyutlarında dental anksiyeteli grupla kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Zarardan kaçınma alt boyutunda ise iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Tüm karakter boyutlarının puanları, dental anksiyeteli grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Çocuk davranış özellikleri değerlendirildiğinde, engelleme denetimi alt ölçeği puanı; ebeveyn tutum tipleri değerlendirildiğinde ise izin verici ebeveyn tutumu alt ölçeği puanı dental anksiyeteli grupta kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Bu çalışma ile anne kişilik ve çocuk davranış özelliklerinin yanısıra ebeveyn tutumlarının 3-6 yaş grubundaki çocukların dental anksiyeteleri üzerine etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Aim: The purpose of this study was to determine the effects of mother's personality, behavioral characteristics of child and parenting style on the dental anxiety of children aged between 3-6 years old and who had their first dental visit. Material and methods: Parents of 230 children, aged between 3-6 years old, who had their first dental visit and applied to the Department of Pediatric Dentistry at the Ondokuz Mayıs University Faculty of Dentistry included in this study. To determine the dental anxiety of the children; Frankl's Behavioral Rating Scale was used. Accordingly; 150 children were identified as dental anxiety group. The control group consisted of 80 children. 'Temperament and Character Inventory', 'Child Behavior List' and 'Parent Attitude Scale' were applied to the parents who were volunteer. All data were determined statistically by using SPSS 21.0 software programme with Shapiro Wilk test, Student t-test and Mann Whitney- U test ( p<0.05). Results: According to the assessment of mother's personality, on temperament dimension the dental anxiety group had significantly higher scores on novelty seeking, reward dependence and persistence (p<0.05). There was no statistically difference in the harm avoidance dimension. Scores of all character dimensions were significantly higher in dental anxiety group compared to the control group (p<0.05). According to results of evaluation of child behavior characteristics; the score of inhibitory control subscale was significantly higher in the dental anxiety group than control group (p<0.05). In addition, score of the permissive parent style was higher in the dental anxiety group than control group (p<0.05). Conclusion: It is concluded that mother's personality, child behavior characteristics and parenting style were important associated factors in the dental anxiety of children aged between 3-6 years old.