Samsun Aile Sağlığı Merkezlerinde Çalışanların Kadına Yönelik Eş Şiddeti Konusunda Tutum ve Uygulamaları

Abstract

Amaç: Bu çalışmada Samsun ili aile sağlığı merkezlerinde çalışan tüm hekim ve aile sağlığı elemanlarının kadına yönelik eş şiddeti konusundaki tutum ve uygulamalarını araştırmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmanın evrenini Samsun'da aktif görev yapmakta olan tüm Aile Sağlığı Merkezi hekimleri ve Aile Sağlığı Çalışanları (hemşire, ebe ve sağlık memurları) oluşturdu. Herhangi bir örneklem seçimi yöntemi uygulanmadan Aralık 2023 tarihinde 861 aktif çalışanın tamamına ulaşmak hedeflendi. Araştırmanın veri toplama aşaması 01.01.2024-31.07.2024 tarihleri arasında 690 kişiyle tamamlandı. Katılımcılar sosyodemografik veri formu ve Sağlık Çalışanlarının Kadına Yönelik Eş Şiddeti Konusunda Tutum ve Uygulamaları Ölçeği'ni içeren anketi özbildirim yöntemi ile yanıtladılar. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 ile değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Katılımcıların Kadına Yönelik Eş Şiddeti Konusunda Tutum ve Uygulamaları Ölçeği puanlarının ortalaması 116,3±13,6 bulundu. Sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti konusundaki tutum ve uygulamaları ile meslek dalı, öğrencilik döneminde veya meslek hayatında kadına yönelik şiddet eğitimi alma durumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edildi (p<0,05). Sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti konusundaki tutum ve uygulamalarının yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, çalışma bölgesi, çalışma süresi, şiddet vakasını polise ve sosyal hizmet birimine bildirme durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği saptandı (p>0,05). Katılımcıların, kadına yönelik şiddet vakalarının önlenmesine yönelik önerilerinin ilk sırasında cezai yaptırımların arttırılması ve uygulanması yer alıyordu. Sonuç: Sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti konusundaki tutum ve uygulamalarında şiddet eğitimi belirleyici bir rol oynamıştır. Bu nedenle eğitim programları şiddetin belirtilerini tanıma, etkili iletişim taktikleri ve uygun müdahale önlemleri konusunda eksiksiz kurgulanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Şiddet, Kadına Yönelik Eş Şiddeti, Aile Sağlığı Merkezi, Sağlık ÇalışanlarıObjective:This study aimed to investigate the attitudes and practices of all physicians and family health personnel working in Family Health Centers in Samsun province regarding intimate partner violence against women. Materials and Methods: The population of this cross-sectional study consisted of all actively working Family Health Center physicians and Family Health Workers (nurses, midwives, and health officers) in Samsun. Without applying any sampling method, it was intended to reach all 861 active employees as of December 2023. The data collection phase of the study was completed with 690 participants between January 1 and July 31, 2024. Participants responded to a self-administered questionnaire that included a sociodemographic data form and the 'Attitudes and Practices of Healthcare Workers Regarding Intimate Partner Violence Against Women Scale.' The data were analyzed using SPSS version 22.0. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The average score of participants on the 'Attitudes and Practices of Healthcare Workers Regarding Intimate Partner Violence Against Women Scale' was found to be 116.3±13.6. A statistically significant difference was found between healthcare workers' attitudes and practices and their profession, as well as whether they had received training on violence against women during their education or professional life (p<0.05). No statistically significant differences were observed in terms of age, gender, educational level, region of work, years of experience, or whether the incident was reported to the police or social services (p>0.05). Among the participants' suggestions for preventing violence against women, the most common was increasing and enforcing criminal sanctions. Conclusion: Training played a determining role in healthcare workers' attitudes and practices regarding intimate partner violence against women. Therefore, training programs should be comprehensively designed to include recognizing signs of violence, effective communication strategies, and appropriate intervention measures. Keywords: Violence, Intimate Partner Violence Against Women, Family Health Center, Healthcare Workers