Fındıkta Yumurtalıkta Meydana Gelen Gelişmeler ile Bunlara İlişkin Bazı Meyve Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Abstract

IV FINDIKTA YUMURTALIKTA MEYDANA GELEN GELİŞMELER İLE BUNLARA İLİŞKİN BAZI MEYVE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET 1997 ve 1998 yıllarında Samsun ekolojik koşullarında yürütülen bu araştırmada Tombul ve Palaz fındık çeşitleri kullanılmıştır. Nisan ayında dişi çiçeklerde yumurtalık gelişimi başlamış ve fonksiyonel yumurtalıklar Mayıs ayının ortası ile Haziran ortası arasındaki dönemde oldukça hızlı bir büyüme göstermişlerdir. Yumurtalık son iriliğine yaklaşıp büyümesi yavaşladığında, tohum taslağı hızlı büyüme dönemine girmiştir. Palaz fındık çeşidi Tombula göre yaklaşık bir haftalık bir büyüme erkenciliği göstermiştir. Bu çalışmada, en erken döllenme belirtisi olarak küresel embriyo safhası saptanmıştır. Embriyo gelişmesi 6 safhada incelenmiştir. Döllenmeden meyve hasat olgunluğuna kadar, çeşit ve yıllara göre 84-96 gün geçmiştir. Karanfil döküm oranı % 21.50 ile % 31.51, çotanak döküm oranı ise % 14.55 ile % 19.83 arasında değişmiştir. Karanfil ve çotanak döküm oranları bakımından çeşit ve yıllara göre istatistiksel farklılıklar bulunmuştur. Araştırma çeşitlerinde, boş fındıklar 5 tipe ayrılarak karakterize edilmiştir. Boş fındıklarda, tohum taslakjlarının büyük çoğunluğu 1-2 mm'den fazla gelişememişlerdir. Meyve ve iç boyutları, meyve ve iç ağırlığı, iç oranı ve dolgun iç oranı bitkilerin üst ve orta bölgelerinde alt bölgeye göre daha yüksek olmuştur. Boş meyve oranı, buruşuk iç oranı ve diğer meyve ve özürlü iç özelliklerinin çoğu istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Anahtar kelimeler: findık, yumurtalık, tohum taslağı, embriyo, boş meyveA RESEARCH ON DETERMINATION OF OVARY DEVELOPMENT AND ASSOCIATED NUT PROPERTIES OF HAZELNUT ABSTRACT This research has been accomplished in Samsun ecological conditions in 1997-1998 by using Tombul and Palaz hazelnut cultivars. Ovary development in female flowers has been began in April and functional ovaries showed a rapid development during the mid-May and mid-July. When the ovary reached its final size and slow down its development, ovule has started its rapid development period. Palaz cultivar showed a week earlier development then Tombul. In this study, globular embryo is considered to be the sign of the fertilization. Embryo development has been investigated in 6 phases. It took 84-96 day from fertilization to maturation in different species and different years. Glomerule drop rate showed a ratio between 21.50 %- 31.51 % and cluster drop rate varied between 14.55 % and 19.83 %. Glomerule and cluster drop rates were statistically different in different species and different years. In experimental cultivars, seedless nuts (blanks) characterized by separating into 5 types. In blanks, ovules could not growth more than 1-2 mm. Nut and kernel sizes, nut and kernel weight, kernel percentage and good kernel percentage were higher in top and middle part of the plant according to base part of the plant. Blank percentage, shrivelled kernel percentage and the most of defected nut and kernel properties were found unimportant statistically. Key words: hazelnut, ovary, ovule, embryo, blank