Fındıkta Kseni ve Metakseni Üzerine Araştırmalar

Abstract

Bu çalışma 2015 ve 2016 yıllarında Fındık Araştırma Enstitüsü (Giresun) deneme bahçelerinde yürütülmüştür. Çalışmada fındıkta tozlayıcı çeşitlerin meyve ve iç özelliklerinde sebep olduğu değişimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ana çeşit olarak Tombul, Palaz, Çakıldak, Foşa ve Allahverdi; tozlayıcı çeşit olarak ise bu beş çeşide ilave olarak Sivri, Kalınkara ve Yassı Badem kullanılmıştır. Kendileme, kontrol olarak kabul edilmiş, serbest tozlanma ise ayrı bir uygulama olarak değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada, tozlayıcı çeşitlerin kseni ya da metakseni etkisi ile bazı meyve ve iç özelliklerinde değişikliklere sebep olduğu tespit edilmiştir. Uygulamaların karanfilin çotanağa dönüşüm oranı ile çotanaktaki meyve sayısına etkileri oldukça çarpıcı olmuştur. Pomolojik özelliklerde meydana gelen değişimlerin çiçek tozu kaynağının yanı sıra meyve yükü ile de ilişkili olabileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca, tozlayıcı çeşitlerin meyve ve iç şeklinin yanı sıra biyokimyasal özellikler ile renk değerlerinde de değişikliklere sebep olabileceği kanıtlanmıştır. Araştırmanın sonucunda tozlayıcı çeşitlerin karanfilin çotanağa dönüşüm oranı ve meyve özelliklerine etkileri ile çiçeklenme zamanları birlikte değerlendirildiğinde; Tombul çeşidi için Allahverdi, Palaz çeşidi için Foşa, Çakıldak çeşidi için Tombul, Foşa çeşidi için Çakıldak ve Allahverdi, Allahverdi çeşidi için ise Foşa'nın en uygun tozlayıcılar olduğu belirlenmiştir.This study has been conducted between 2015 and 2016 at Hazelnut Research Institute in Giresun. The objective of this study was to determine the effects of the pollinizer cultivars in the nut and kernel characteristics. Tombul, Palaz, Çakıldak, Foşa and Allahverdi are used as main cultivars and Tombul, Palaz, Çakıldak, Foşa, Allahverdi, Sivri, Kalınkara and Yassı Badem were used as a pollinizer cultivars. Self-pollination was considered as a control and open-pollination was taken as a separate application. Results showed that the pollinizer cultivars effected significantly not only nut and kernel characteristics and also the yield of main cultivar. The effects of applications on cluster set and number of nut in clusters has been quite striking. It is estimated that the changes in the pomological charactersitics may be related to the cluster set as well as the pollen sources. It has also been improved that the pollinizer cultivars may cause changes in biochemical properties and color values as well as nut and kernel shape. When the effects of pollinizers on cluster set and number of nut in clusters and flowering times were evaluated together; it was determined that Allahverdi for Tombul, Foşa for Palaz , Tombul for Çakıldak, Çakıldak and Allahverdi for Foşa, and Foşa are most suitable pollinizer for Allahverdi.