Luce Irigaray’ın Teorisinde Cinsel Fark Kavramı ve Dönüştürücü Eylem Olarak Mimesis

Abstract

Adı genel olarak Çağdaş Fransız Feminizmi içinde anılan Luce Irigaray, özelde cinsel farklılığa dayalı feminizm teorisyenidir. Irigaray, feminist söylemini, kadın-erkek eşitliği talebi üzerinden değil, cinsel fark düşüncesi üzerinden oluşturmuştur. “Cinsel farklılık” kavramı, Irigaray tarafından “toplumsal cinsiyet” ve “biyolojik cinsiyet” kavramlarının yerine bir alternatif olarak kullanılmaktadır. Cinsel fark kavramı onun feminist söyleminin taşıyıcısıdır. Irigaray’ın feminist söyleminin stratejisi, cinsel farklılığa dayanan ve “Farklılık Kültürü” olarak adlandırdığı yeni bir kültür yaratmayı amaçlamaktadır. Bu yeni kültür, yeni bir dişi kimlik yaratarak kadını eril olanın karşısına koyacak ve kadınların erkekler ile eşit değere sahip olmasını sağlayacaktır. Bu açıdan temel amaç, iki cinsiyete birden yer açan bir “cinsiyet kültürü” yaratmaktır. Bu kültürü yaratacak metodoloji nedir? Irigaray’a göre bu kültürü yaratacak olan, onun dönüştürücü bir eylem olarak gördüğü “mimesis”tir. Kadın, erkek egemen kültürün dilini mimesis yolu ile dönüştürerek kendisine mal eder. Bu sayede mimesis, dişi bedenin negatif anlamlarından kurtularak pozitif anlamlar yüklenmesini, bir özne olarak görülebilmesini sağlar.