Eczane Çalışanlarının Bitkisel Ürün Kullanımının ve Besin–İlaç Etkileşimleri Hakkındaki Bilgilerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma ile eczane çalışanlarının bitkisel ürün kullanımı, bitkisel ürünlerle ilgili tutumları ve besin-ilaç etkileşimleri hakkındaki bilgilerinin belirlenerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya 67 eczacı, 40 eczane teknikeri ve 25 eczane kalfası olmak üzere toplam 132 eczane çalışanı katılmıştır. Çalışmanın verileri bireylerin demografik özellikleri, bitkisel ürün kullanımı ve bitkisel ürünler hakkındaki tutumları, besin-ilaç etkileşimine dair sorular ve Besin-İlaç Etkileşimi Bilgi Düzeyini Saptamaya Yönelik Ölçek’i içeren sorulardan oluşmuştur. Veriler web tabanlı bir anket aracılığıyla toplanmış ve uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Eczacıların bitkisel ürünleri eczane teknikerleri/kalfalarına göre daha fazla kullandığı (p=0,008) ve daha fazla danışmanlık yaptığı (p<0,001) belirlenmiştir. Çoğu eczane çalışanı bitkisel ürünler hakkında hastalardan soru almaktadır. Eczane teknikerleri/kalfalarının %73,8’i bitkisel ürünlerin geleneksel ilaçlara göre daha az yan etkisi olduğunu, eczacıların %91,0’i ise bitkisel ürünlerin denetlenmediğini ve geleneksel ilaçlarla bitkisel ürünler arasında etkileşim olduğunu düşünmektedir. Ölçek sonuçlarına göre eczacıların ortalama ölçek puanları 13,4±3,96 iken eczane teknikerleri ve kalfalarının ortalama ölçek puanları 7,9±5,46’dır (p<0,001). Eczacıların %79,1’i eczacı teknikeri/kalfalarının ise %33,8’i iyi ve çok iyi düzeyde besin-ilaç etkileşimi bilgisine sahiptir. Meslek grubunun (eczacı ve eczane teknikeri/ kalfası) ve bitkisel ürünler hakkında ek eğitim almanın ölçek puanlarını anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir (p<0,001 ve p=0,019). Sonuç: Eczane çalışanları bitkisel ürün kullanımı ve besin-ilaç etkileşimi konusunda danışmanlık yapan önemli bir sağlık grubudur. Eczacıların besin-ilaç etkileşimi bilgisi eczacı teknikeri/kalfasından yüksektir. Bu nedenle yaşam boyu öğrenme her meslekte olduğu gibi bu meslek gruplarında da hayatın bir parçası olmalıdır.